’De leukste kerk is die van Obama'

’Toen ik aankwam in het Bijbelpretpark in Florida – het ligt vlakbij Disney World – keek ik m'n ogen wel even uit. Je kunt er twee keer per dag zien hoe Jezus aan het kruis gaat, met doornenkroon en bebloed gewaad. Je weet niet wat je meemaakt. Dat was toch wel de meest extreme ervaring tijdens m'n reis.

Voor dit boek over kerk en religie in Amerika heb ik het hele land doorkruist en ik heb gezien dat God en Jezus overal zijn. Met Kerst hangen er billboards langs de snelweg: 'Happy Birthday, Jesus.' Als je in het zuiden of de Midwest mensen ontmoet, is de eerste vraag niet: ’wat doe je voor de kost’, maar: ’van welke kerk ben je lid?’

Het idee kreeg ik in het najaar van 2006 toen ik net in New York was neergestreken. Eén van m'n eerste verhalen ging over de Congresverkiezingen dat jaar. Ik sprak met een politicoloog uit Texas, die overtuigde me met een doordringend verhaal van de beslissende rol die de kerk en religie in dit land spelen. In New York en de rest van het liberale noordoosten van de VS heb je dat niet zo door, maar de invloed op de politiek is enorm.

Van oudsher stemmen blanke christenen voornamelijk op de Republikeinse partij. Ronald Reagan heeft dat perfect uitgespeeld. Zelf was hij natuurlijk allesbehalve een devoot christen: gescheiden, filmacteur, met het aureool van het wulpse Hollywood om zich heen. Hij stapte op de evangelicals af en zei: ik kom niet om jullie steun bedelen, nee, ik vraag of ik júllie mag steunen. Dat was een briljante zet, hij kon niet meer kapot.

Bill Clinton wist ook wel hoe je als president met religie moet omgaan - kijk maar naar die publieke boetedoening na de Monica Lewinsky-affaire. Maar dat was nog niks vergeleken bij wat er onder president Bush is gebeurd. Toen hebben de Republikeinen de christelijke stem gemonopoliseerd: Jesus' choice would be George W. Bush, Jezus zou op Bush hebben gestemd. De partij heeft deze troef zo uitgespeeld dat de Democraten zelf begonnen te denken: we zijn een partij van ongelovigen.

Vier jaar geleden had Obama al door hoe zijn partij zou moeten reageren. In zijn befaamde speech op de conventie verwees hij nadrukkelijk naar de Bijbel. Onder zijn leiding proberen de Democraten nu duidelijker te maken dat ook zíj een partij voor christenen zijn. En lang niet alle kerken zijn uitgesproken conservatief; er zijn er ook die zorg voor het milieu hebben en voor de derde wereld, typisch thema's van de Democraten. Het gaat bij de komende verkiezingen om de groep die naar die kerken gaat, de swing-christenen zal ik ze maar noemen. Obama is heel druk bezig hun stem te winnen. Als hij de helft van die stemmen binnenhaalt, wordt hij president. Maar ik heb mijn twijfels of hem dat lukt.

Het bezoek aan zijn voormalige kerk in Chicago was het leukste van m'n reis. Het citaat van dominee Wright, dat God Amerika verdoemt, is totaal uit z'n verband gerukt – lees er z'n hele preek maar op na. Het is een gezellige kerk met een open vizier naar de wereld, met preken die ergens over gaan. Ze is tot de grond toe afgebrand, maar ik vond het er geweldig.’