Onlustgevoelens, dwarrelend als sneeuw

Regie: Arnaud Desplechin. Met Catherine Deneuve, Mathieu Amalric. In 5 filmtheaters

In deze moderne kerstvertelling roken een moeder (Catherine Deneuve) en haar zoon (Mathieu Amalric) in de sneeuw ’s avonds buiten op de schommelstoel nog een sigaretje. ’Ik herinner me niets meer van hoe jij was als baby’, zegt de moeder. ’Je houdt nog steeds niet van me’, zegt de zoon. ’Nee’, erkent de moeder. ’Jij ook niet van mij’. Ze glimlachen.

Het vreemde en aangrijpende aan de Franse familie in ’Un Conte de Noël’ zijn niet die haatgevoelens die onder de oppervlakte sluimeren. Het is meer de manier waarop de familieleden deze onlustgevoelens tussen de bedrijven door, als even goede vrienden, naar buiten laten dwarrelen. Gewichtloos, als sneeuwvlokjes.

Dit is geen Bergmanfilm waar de wanhoop in zware sessies aan je benen trekt. Ook geen Woody Allen waar de misère meestal vrij succesvol met humor wordt bestreden. Regisseur Desplechin componeert het samenzijn van deze welgestelde, min of meer geslaagde familieleden als jazzmuziek: afwisselend hoekig en zwoel.

De begeleidende score hopt van doedelzak, naar opera, naar piano; liefst net anders dan de stemming is.

Toch duurt de impasse al eeuwen. In ’Un Conte de Noël’ komt de familie voor het eerst sinds jaren weer samen voor Kerstmis. De moeder lijdt aan kanker en heeft een beenmerg transplantatie nodig. Veertig jaar eerder is de oudste zoon als zesjarige aan dezelfde kanker overleden. Ook toen werd gezocht naar een donor. Vader en moeder verwekten vergeefs een derde kind. Deze zoon is uitgegroeid tot het zwarte schaap van de familie. Zijn zuster heeft hem zelfs verstoten. Nu blijkt hij als enige een mogelijke donor voor de moeder. ’Ik heb gewonnen’, zegt hij met een glimlach.

Kan het ironischer? Catherine Deneuve en Mathieu Amalric houden, ieder elegant en ongrijpbaar, de aandacht vast. Eén scène vat de film fraai samen. Een dronken Amalric laat zich recht voorover plat op zijn neus vallen. Een tintelend beeld van een vergeefse, treurige daad van verzet.