Ontploffende babies in een pastiche van Beckett

„Vol verwachting klopt mijn hart". Zo eindigde ik mijn bespreking van ’De toevallige dood van een anarchist’ waarmee de jonge theatergroep Vrienden van de Dansmuziek het eerst optrad als vaste bespeler van het Rozentheater in Amsterdam.

Inmiddels zijn we een paar jaar verder; door omstandigheden zag ik daarna niets van hen. Maar afgelopen Sinterklaasavond was het weer zover: ’De Waardin’ van Oscar Kocken, een vrij kort toneelstuk voor twee clowneske mannen, Iks en IJ, die bange tijden meemaken in hun stamcafé waar ze ver na sluitingstijd wachten op de terugkeer van de waardin – die niet komt.

Vanaf het begin is het duidelijk dat Kocken een variant maakte op het befaamde ’Wachten op Godot’ van Samuel Beckett: twee zwerverachtige figuren die tevergeefs wachten op de verlossing, hier in de figuur van de mysterieuze waardin. Evenals Beckett heeft Kocken zijn stuk volgestouwd met verwijzingen naar de bijbel. Hier zijn het vooral verwijzingen naar de Openbaring van Johannes, en wel naar de passage waarin het lam de eerste vier zegels verbreekt, en achtereenvolgens de ruiter op het witte paard, het vuurrode, het zwarte en het vale hun opwachting maken. Iks vlucht doodsbang telkens het toilet in, terwijl IJ voorzichtig door het raam naar buiten kijkt en verslag doet. De eerste drie ruiters zijn vergezeld van een hoogzwangere vrouw. Als zij weer vertrokken zijn, ligt een krijtende baby op de stoep, die met steeds dichter wordende rookontwikkeling ontploft als IJ de deur opent.

Doordat telkens het kruis aan de muur met een klap op de grond valt, begrijpen we dat het hier het kerstkind is dat steeds indringender zijn naderende komst in een orkaan van vuur en geweld aankondigt. Bij de vierde ruiter op het vale paard blijft het stil – hij is immers de Dood in de Apocalyps. Arent-Jan Linde en Joost Claes spelen in de vertrouwde regie-handen van Domenico Mertens de twee mannen als grotesken van angst voor terreur en boze verwijten over en weer. De actualiteit is voelbaar aanwezig.

’De Waardin’ is geen overrompelende voorstelling, maar wel een die intrigeert en op het netvlies blijft. In haar weer prachtige, tweedimensionale decor heeft Kirsten Hutschemakers allerlei grapjes ingebouwd die door de spelers worden uitgebuit en de zware ernst van angst en dreiging een lichte toets geven. En tussendoor krijgen we ook veel boeiende nutteloze kennis aangereikt, zoals het feit dat je 79 kilo letter-vermicelli nodig hebt om een pan soep met de bijbel te vullen.

Vrienden van de Dansmuziek met ’De Waardin’ van Oscar Kocken.10-13/12 in het Rozentheater in Amsterdam, daarna tournee.