Jaco Berveling ’Je bent wat je hebt’

Jaco Berveling (1957), socioloog en auteur. Schreef het boek ’Hebben is Houden’, over de drijfveren achter verzamelen in het algemeen en van boeken in het bijzonder.

Bent u zelf een verzamelaar?

„Dat blijkt erg relatief. Voor mijn boek ben ik bij veel verzamelaars thuis geweest en ontdekte zo dat het nog veel erger kan. Toch begint het er hier ook al op te lijken. Ik verzamel reisverslagen uit de negentiende eeuw. Oudere reisverslagen zou ik ook wel willen hebben, maar die zijn niet te betalen.”

Waarom reisverslagen?

„Omdat ik die fascinerend vind om te lezen. Een reisje naar België, bijvoorbeeld, was tot voor kort al heel wat voor de mensen. Dat kun je je nu niet meer voorstellen. De interesse voor reisverslagen is ook ontstaan omdat ik bij mijn werk als onderzoeker veel met mobiliteit te maken heb.”

Wat drijft de verzamelaar?

„Er zijn grofweg twee groepen: er zijn mensen die het gaat om de inhoud en je hebt de jagers. Die laatste groep haalt de lol puur uit het zoeken en vinden. Maar er zijn tal van andere verklaringen voor verzamelwoede. Het heeft ook met nostalgie en identiteit te maken. Een collectie is vaak een spiegel van je leven. Je bent wat je hebt.”

Het gaat u natuurlijk om de inhoud?

„Het is sociaal wenselijk om daar ja op te zeggen, maar dan zou ik liegen. Het jagen speelt bij mij een grote rol. Als ik iets moois vind, uit dat zich haast lichamelijk.”

Is het een afwijking?

„Nee. Het komt te vaak voor om te spreken van een afwijking. Ouders stimuleren kinderen al om te verzamelen, omdat het ze dwingt ergens voor te zorgen. Maar denk ook aan Albert Heijn, dat met succes inspeelt op onze verzameldriften.”

Doet u wel eens boeken weg?

„Bij vlagen. Opschonen moet soms, maar het kost me heel veel moeite.”

Hebt u wel eens een boek gestolen?

Nee, ik ben geen bibliomaan. Die doen dat wel.”

Wat is het hiaat in uw collectie?

„’Een boekenkast op reis’ van Boudewijn Büch uit 1999. Die is zeldzaam en dus duur.”

Meest dierbare boek

„Ik heb een zwak voor Nescio, dus ik noem u zijn debuut in ’De Gids’ uit 1911, die ik in mijn bezit heb. Het bevat het verhaal ’De Uitvreter’. Maar ook een niet zeldzaam boek als ’De Avonden’ van Gerard Kornelis van het Reve is mij lief. Bij somber weer mag ik dat graag herlezen.”