Een ministeriële corrector

Is van de kwaliteitskranten alleen Trouw soms zwak in grammatica? Als vorige afleveringen die indruk gewekt hebben, wordt het tijd dit misverstand in deze op te helderen. De dubieuze constructie die hier vorige week centraal stond – type lezer, u wacht verrassingen – wordt in Van Dale misprijzend aangehaald uit NRC Handelsblad (het ... Oostblok staat ... problemen te wachten).

De auteurs van zulk proza doen alsof een meewerkend voorwerp, dat ze kennelijk niet als zodanig herkennen (u, het Oostblok), het onderwerp van de zin is.

Taalkundigen hebben dit verschijnsel ’de leegloop van het meewerkend voorwerp’ gedoopt. In hun geschiedenis van het 20ste-eeuwse Nederlands citeren Joop en Kees van der Horst er heel wat journalistieke voorbeelden van. Trouw en NRC Handelsblad scoren er met elk zeven exemplaren even hoog.

De lezer van die concurrerende PCM-krant blijven ook andere ongerechtigheden niet bespaard. Zo gaat de keus tussen enkelvoud en meervoud de redactie niet altijd goed af.

Een bloemlezinkje uit de edities van de eerste helft van deze week: niet duidelijk is welke regering de verkiezingen, die begin volgend jaar worden gehouden, oplevert; nu knijpen de bank terug; Irak heeft oliereserves die ‿ betrekkelijk makkelijk is te winnen; zijn zus betwist dat Boumeester, zoals de Britse media suggereerde, depressief was.

Misschien is ook bij de NRC de afdeling correctie wegbezuinigd? Anders was minister Hirsch Ballin daar een prima kandidaat voor geweest. Omdat zijn ambtenaren soms maar raak schrijven, heeft hij eigenhandig een taalgidsje opgesteld.

Geen feil is voor zijn arendsoog te gering, naar Vrij Nederland onlangs onthulde. Zelfs een onjuist aantal spaties en de overtolligheid van een woord, in oprechte excuses bijvoorbeeld, ontsnappen er niet aan. Bij menige krant zou het gidsje met vrucht gebruikt kunnen worden.

Foutje!, zou de minister bij de vorige zin aantekenen: het moet, volgens zijn richtlijnen, ‿ kunnen worden gebruikt zijn. Ach, niet alleen journalisten, ook taalzuiveraars maken het soms wat te bont.