Kampioen snelschrijven

Onder collega’s stond hij lang geleden bekend als kampioen honderd meter kopij aanleveren. Een enkeling verving die infinitief, ten onrechte, door kakken. Eergisteren is hij begraven, in zijn stad, Den Haag, waar hij een week geleden plotseling stierf, 84 jaar oud.

Henk Lokkerbol was in zijn jonge jaren Haags stadsredacteur voor een van de zeven edities die Trouw zich, met schielijk afnemend succes, in Zuid-Holland permitteerde. Via de telex in een kantoor aan het Huygensplein joeg hij dagelijks, in een adembenemend tempo, een vloedgolf aan Haagse berichten naar de redactie in Rotterdam.

Ze spoelde daar aan op het bureau van een piepjonge bureauredacteur, die geacht werd de lawine met vergelijkbare snelheid persklaar te maken. Zijn taak was het de kopij van correspondenten en redacteuren voor diverse edities te bekoppen en van onvolkomenheden te zuiveren.

Overtollige woorden (’de politie stelt momenteel een onderzoek in’, burgemeester X meldde dat gisteren in een persverklaring) moest hij schrappen, werkwoordstijden fatsoeneren, kromme zinnen als ’justitie in België en Nederland hebben een drugskartel opgerold’ rechtbreien.

En als het even kon, diende hij ambtenarentaal een facelift te geven, opdat ’een commissie wier beleid gericht is op het laten toenemen van de arbeidsparticipatie’ in de krant zou belanden als ’een commissie die meer mensen betaald werk wil bezorgen’.

Leverde Lokkerbol dan kopij af die in het idioom van de huidige redactie wel als bagger wordt geëtiketteerd? In de herinnering van die vroegere bureauredacteur – en dat was ik – beslist niet.

Sommige lezers zullen de voorbeelden van onhandig proza hierboven al hebben herkend: ze stonden in (on)bewerkte ANP-kopij die hun de laatste week is voorgeschoteld.

Henk Lokkerbol gunde zich geen tijd voor stilistische hoogstandjes, maar wat de kampioen sneltikken afleverde, was zowel betrouwbaar als grammaticaal en orthografisch in orde.