Meteorologisch Nederlands

Een lezer te Oost-Souburg schrok deze week op van een klap donder in een weeroverzicht. Zijn taalgevoel verzette zich ertegen, berichtte hij in de de brievenrubriek.

Het was vermoedelijk niet de enige meteorologische formulering die hem verraste. In het overzicht stond ook dat er stapelwolken ontwikkelen, waarvan een enkeling een bui kon veroorzaken. Twee voorbeelden van vernieuwend taalgebruik in één zin. Tot dusverre immers behoorden stapelwolken zich te ontwikkelen en kon een enkeling alleen naar een persoon verwijzen.

Is ook een klap donder in strijd met een traditionele regel? Velen zullen vinden van wel en de gezaghebbende ’Algemene Nederlandse Spraakkunst’ (Ans, 1997) geeft hun gelijk.

Bij combinaties van zelfstandige naamwoorden als een kilo andijvie, een verzameling kranten en een druppel regen (een spat regen, zeggen tv-weerprofeten liever) tekent de Ans aan dat het eerste woord ervan altijd ’een bepaalde hoeveelheid’ aanduidt. Ze interpreteert dit begrip ruim; ook ’voorwerpen die een bepaalde hoeveelheid kunnen bevatten’, vallen eronder: een emmer water, een eetlepel suiker. Nu is het begrip ’klap’ rekbaar (zoals menige vechtersbaas voor de rechter zal aanvoeren), maar met ’een bepaalde hoeveelheid’ valt het toch moeilijk gelijk te stellen.

Een grillige omgang met het Nederlands kenmerkt het weeroverzicht wel vaker. Zo krijgen bijwoorden als vandaag (’op deze dag’), morgen (’op de eerstvolgende dag na de huidige’) en morgenochtend meermalen de rol van zelfstandig naamwoord toebedeeld. Vandaag gaat bewolkt van start, vandaag begint met zon, morgen begint bewolkt en morgenochtend begint vrijwel onbewolkt, meldden opvolgers van Jan Visser de afgelopen weken.

WeerOnline, het bureau waartoe ze behoren, noemt zich op zijn website ’een jong en ambitieus bedrijf dat haar medewerkers volop mogelijkheden biedt voor persoonlijke en professionele groei’. Ook deze formulering wekt de indruk dat die mogelijkheden nog niet zijn uitgeput.