’We praten veel over kleur’

’In mijn zangersbestaan is dit een van de grootste avonturen tot nu toe. Hedendaagse stukken zijn geen dagelijkse kost voor mij en hierdoor was ik eerst nogal sceptisch toen ik gevraagd werd om dit te doen. Ik sta ambivalent tegenover nieuwe muziek. Het is uitermate belangrijk om muziekstukken van nu uit te voeren, maar ik begrijp componisten van vandaag vaak niet. Tijdens het luisteren naar hedendaagse muziek vraag ik me dikwijls af waaróm die geschreven is.'

„Muziek betekent een universele verbinding, van hart tot hart, en kan hierdoor de ziel raken. Naar mijn gevoel gaat het dus niet alleen om het luisteren naar hoe interessant of hoogst intelligent een stuk in elkaar zit. Het mist zo vaak iets universeels. Luisteraars worden van boven, of juist van beneden – afhankelijk van hoe je het bekijkt – benaderd; vanaf een ivoren toren, terwijl zij juist door muziek opgetild zouden kunnen worden.

„Ik kende de muziek die Michel voor Barbara Hannigan heeft geschreven en vond die geweldig knap en behoorlijk acrobatisch. Barbara zingt die muziek zó trefzeker. Daarna zag ik Michels opera ’After Life’ en was daarvan erg onder de indruk. Ik ontdekte toen dat Michels muziek ook een sterke lyrische kant kan hebben, en dat die voor mijn stem geschikt zou kunnen zijn. Het besef dat zijn muziek heel veel noodzaak had, dat hij graag een verhaal wilde vertellen, was er al. Nu ik met hem samenwerk, leer ik veel van hem. Het vinden van de juiste combinatie tussen tekst en muziek gaat niet vanzelf. Als je te veel interpreteert, verlies je het contact met het metrum. Michel hoort dat perfect en hij maakt me duidelijk dat vrijheid voor een uitvoerder een relatief begrip is. Het voelt alsof ik samen met Michel een reis maak. Dat is het fijne van het samenwerken met een componist die er nog is. We praten veel over kleuren, kleuren in de muziek en in mijn stem. Hij houdt mij echt een spiegel voor.

„Michel is vaak naar mijn recitals komen luisteren. Hij hoorde er de kleuren die hij in zijn compositie wilde gebruiken, en hij vroeg me of bepaalde dingen voor mijn stem mogelijk waren. Er was direct een wederzijds vertrouwen. Hij benadert het zingen vanuit de Barok, wat betekent dat een toon ruimte gegeven wordt om te groeien. De toon wordt niet vastgezet door vibrato, maar krijgt door adem letterlijk lucht en vrijheid, en daardoor richting. Zijn muziek is dus heel instrumentaal gedacht. Na dit project moet ik meteen een ’Matthüus Passion’-reeks doen en ik was eerst huiverig voor de abrupte overgang. Maar mijn stembanden hadden geen betere voorbereiding op Bach kunnen hebben dan met deze muziek.

„Michel heeft me teksten voorgelegd en samen hebben we een keuze gemaakt. We hebben veel over mogelijke thema’s gepraat voor we aan de teksten gingen sleutelen. Liefde voor teksten – wat dat betreft heb ik in Michel een verwante ziel gevonden. Ik voel me van nature meer verwant met Duits en Russisch, maar ik heb vanaf het begin gemerkt dat ik steeds diep geraakt wordt door deze Engelse teksten. De Emily Dickinson-tekst waarmee het stuk opent is prachtig: ’From Blank to Blank – A Threadless Way’. Het voelt alsof ik me in een labyrint bevind, maar dit keer zonder het ’reddende koord’ van Ariadne, zonder gids dus, eenzaam in de abstracte reis door de ruimte. Die angst voor een ruimte die onbegrensd is, vind ik fascinerend. Het is als een reis die je in je hoofd maakt, waarbij je tegen een eigen beperkende ’schil’ aanbotst, want daarachter moet het eindeloos ruimtelijk zijn.

„Als ik het einde bereikt heb, ben ik er al voorbij, zegt Dickinson. Michel heeft bij die eindige eindeloosheid een kaalheid en leegte in zijn muziek gevonden die perfect bij de teksten past. Dat is het bijzondere van Michel – hij heeft zijn eigen stijl waarin hij elektronica gebruikt, maar zijn muziek is nooit gezocht en staat nooit los van de tekst. Er is een verpletterende uitgestrektheid in deze muziek; het is theatraal, dramatisch, maar ook heel stil. Dat de lege leegte uiteindelijk niet bestaat klinkt bij hem heel open, en ondanks het ontbreken van een leidende hand, ook vol licht.”