Hel van een paar kubieke meter

Dat er in een tank ook nog mensen zitten, daar sta je nooit bij stil. Een tank is altijd alleen tank. Een ijzeren monster met dodelijke arm, dat mensen niet in zich maar tegenover zich heeft.

Heel kwetsbare mensen, zoals de beroemde jongeman met de plastic zak op het Chinese plein van de Hemelse Vrede in 1989.

]]>

Daarom is het ook zo’n geniaal idee van de Israëlische regisseur Samuel Maoz van ’Lebanon’ om nu een oorlogsfilm te maken vanuit het binnenste van een tank. Vanuit die buik waarin in deze film echte mensen zitten: bange jonge jongens. Een schutter die niet durft te schieten, een navigator die niet kan navigeren, een leider die niet goed kan leiding geven. Ze zitten in een hel van een paar kubieke meter, en wij blijven daar ook.

De buitenwereld voelen we alleen aan het einde en aan het begin van de film: een heerlijk veld vol wuivende zonnebloemen. Het mooie land waar het monster overheen gaat rollen.

Oorlog is misschien wel de grootste nachtmerrie voor de soldaten die de oorlog moeten voeren. Deze tank rijdt op paniek, niet op benzine. Door de ogen van de tank zien we de vijand. Het eerste schot vermorzelt de benen van een oude man, de bestuurder van een vrachtwagen vol kippen. Toch geen terrorist. In het puin van de vernielde huizen waar de tank doorheen walst duikt een schilderij van een madonna met kind op en de resten van een reisbureau: plaatjes van de Eiffeltoren, de Big Ben, de Twin Towers.

De jongens panieken en schelden, praten en panieken en schelden. Een maakt zich zorgen over de zorgen van zijn moeder. Ondertussen gaat het goed mis als ze onderweg het radiografisch contact met de oorlog verliezen.

Maoz verfilmt in deze film zijn eigen oorlogservaringen in Libanon, en je begrijpt dat hem dat ruim twintig jaar kostte. De bij momenten surrealistische film won een Gouden Leeuw in Venetië.

Jammer is wel dat Maoz de pathetiek af en toe al te erg opvoert zoals in het shot van de moeder die schreeuwend om haar zoon haar jurk verliest en naakt voor de tank opduikt. Tegenover een tank is iedereen altijd al naakt, zowel zij die ervoor staan als zij die erin zitten.