De bovenbenen 'iets te zwaar'

recensie In 1978 stierf de ballerina Olga de Haas. Op haar drieëndertigste. ,,Omdat ze niet alleen wilde dansen, maar ook wilde leven', schreef Henk van der Meyden in De Telegraaf.

De sociologe Anna Aalten onderzoekt of dat populaire beeld van de danseres als slachtoffer van een tiranniek ballet regime klopt. Observerend in de studio en ondervragend achter de coulissen, begrijpt zij dat die voorstelling van zaken maar gedeeltelijk juist is. Danseressen moeten zich aan een nauw omschreven beeld, en aan een strenge discipline onderwerpen. En de bovenbenen van Olga waren, in de woorden van dansmeester Rudi van Dantzig, 'iets te zwaar'. Trainen, vasten, pijn verbijten, vernederingen slikken. Het boek zit vol met meisjes die van jongs af aan op hun tenen moeten lopen om te voldoen aan de hardvochtige eisen van het vak. Te weinig uitgedraaid, een stijve rug, te soepel, geen typisch balletlijf en lelijke voeten, met harde hand moeten de gebreken verholpen worden. Ten koste van hun gezondheid, of erger, zoals in het geval van Olga de Haas. Toch zijn de danseressen die de sociologe spreekt geen willoze marionetten. Anna Aalten besluit dat ,,in het ballet vrouwen hun lichaam leren te beheersen'. En zo ,,ervaren zij, al is het maar voor een moment, het samenvallen van lichamelijkheid, wilskracht en emotionaliteit'. Intussen is behalve een keur van danseressen, ook de geschiedenis van het ballet, en speciaal van de naoorlogse Nederlandse danswereld, de revue gepasseerd.