MADOC

recensie Madoc, het tijdschrift over de Middeleeuwen, heeft een schitterend themanummer samengesteld getiteld 'De Middeleeuwen in kleur', voor deze gelegenheid ook in kleurendruk. Het opent met een beschouwing over de ontwikkelingen in het onderzoek naar kleur in de Middeleeuwen. De kleurhistoricus heeft een fascinerend vak en er is, in interdisciplinair verband, nog veel werk te verzetten. De middeleeuwse kerkgebouwen komen ons, op de gebrandschilderde ramen na, niet bijster kleurrijk voor, maar uit enkele bijdragen blijkt dat zowel binnen als buiten kleurige muurschilderingen waren aangebracht en dat ook de beelden altijd beschilderd waren.

De bruine houten beelden, de stenen beelden of de witte van ivoor of albast, die nu in kerken of musea te zien zijn, zouden door de middeleeuwer als onvoltooid beschouwd zijn. Ook middeleeuwse handschriften zijn meestal veelkleurig en het is interessant te lezen welke functies de kleur in geschreven tekst kan hebben (ze kan bij voorbeeld structurerend werken). In de Arthurromans komen regelmatig rode, zwarte, witte, groene en effen ridders voor en de vraag is welke kleurensymboliek hier achter schuilgaat. Een eigentijdse visie op kleuren levert de 13de-eeuwse franciscaan Bartholomaeus Angelicus, wiens kleurentraktaat in 1485 in Haarlem in Middelnederlandse vertaling gedrukt werd. In de liturgie speelt kleur, nog steeds, een heel belangrijke rol en het is verrassend te lezen dat, tenminste in het bisdom Utrecht, de kerken pas aan het eind van de Middeleeuwen een unificatie wat kleurgebruik in de liturgie betreft tot stand brengen. Met dit nummer viert Madoc zijn derde lustrum royaal.