BOEKEN NON-FICTIE

recensie

Portretfoto's (en een paar landschappen), tussen 1900 en 1940 gemaakt, van mensen op het Brabantse platteland. Uit iedere porie spreekt een zwoegend bestaan waar Nederlanders van na de oorlog geen weet meer van hebben.

Frank van Kolfschoten: De Koningin van Plan Zuid - geschiedenissen uit de Beethovenstraat. L.J. Veen, Amsterdam. ISBN 9020460234; 126 blz.

12,50 euro

Over de mensen (deels beroemd), de huizen en de winkels (ook deels beroemd) van de Amsterdamse Beethovenstraat, vanaf het opleveren van deze Berlage-buurt, eind jaren twintig, tot nu. Met veel aandacht voor de jodenvervolging.

Liesbeth Struijk van Bergen en Jutka Rona: Dames van Zuid.

L.J. Veen, Amsterdam. ISBN 902040167x; 53 blz. 13,50 euro

21 foto- en tekstportretten van sterke dames op leeftijd uit Amsterdams Oud-Zuid. Intellectueel, in goede doen, vaak getekend door de zwarte jaren, vitaal en/of te sjiek om te klagen, en tevreden het Concertgebouw op loopafstand hebben.

Rinus Antonisse: Februariramp 1953 - 50 jaar geleden 50 jaar verder. Uniepers, Abcoude. ISBN 9068252917; 160 blz. 24,90 euro.

In praktisch ieder Nederlands huisgezin was in de jaren vijftig het fotoboek 'De Ramp' aanwezig; kinderen konden er slecht van afblijven - waargebeurde horror. Sommige van de foto's van toen worden in deze uitgave herhaald, zij het minder goed gepresenteerd dan in dat eerste boek. Wel voorzien van een heldere inleiding over de prehistorie en historie van Zeeland, en uitvoerige informatie over de Deltawerken.

Jolande Withuis: Erkenning - van oorlogstrauma naar klaagcultuur. De Bezige Bij, Amsterdam. ISBN 9023410378; 270 blz. 19,90 euro

In de jaren vijftig werd het gesprek over zelfs het allerergste - de vernietigingskampen - zoveel mogelijk gemeden, door de slachtoffers op de eerste plaats. Tegenwoordig rebbelen we al honderduit over ons 'trauma' als het uit is met een vriendje. Hoe is die ontwikkeling gegaan? Sociologe volgt spoor.

Kaj van Vliet: In kringen van kanunniken - 695-1227. Walburg, Zutphen. ISBN 905730292; 502 blz. 44,95 euro

Enorme studie naar de leefgemeenschappen van reguliere geestelijken (niet in kloosters, maar in stadse kapittelkerk-parochies) in de lage landen. Van de vroege tot de hoge Middeleeuwen.

Antoine Mooij: Psychoanalytisch gedachtegoed - een modern perspectief. Boom, Meppel. ISBN 9053527656; 204 blz. 19,95 euro

De psychoanalyse heeft iets te bieden wat door recenter gedachtegoed veel minder wordt geleverd: de psychoanalytische kijk verheldert het conflictueuze, het traumatische, het onbeheersbare, het 'meerzinnige' in ieder mensenbestaan. De filosofie heeft die blik nodig, betoogt Mooij.

Benedictus de Spinoza: Ethica. Prometheus/Bert Bakker, Amsterdam. ISBN 9035117964; 628 blz. 41,95 euro.

Een nieuwe vertaling door Henri Krop van Spinoza's hoofdwerk. Het is een groots leerboek-wiskunde en leerboek-leven tegelijk. Een mens moet zichzelf en zijn vermogens (en beperkingen) leren kennen, en inzicht proberen te verkrijgen in de verbanden in de wereld om hem heen, om vrij te kunnen zijn.

Pieter Vos: De troost van het ogenblik - Kierkegaard over God en het lijden. Ten Have, Baarn. ISBN 9043505935; 286 blz. 24,90 euro

Hoe kan ik lijden uithouden en verzet bieden tegen kwaad dat mij of anderen wordt aangedaan? Kierkegaards opvattingen hierover, niet alleen in de bekende pseudonieme werken maar ook in toespraken, onderzocht door jonge Kampense theoloog.

Boris Todoroff: Laatst heb ik je liefgehad - Christelijke mystiek van Jezus tot nu. Davidsfonds, Leuven. ISBN 9058261832; 468 blz. 22,50 euro.

Bekende grote christelijke denkers en mystici, van Augustinus tot Dag Hammarskjold, geïntroduceerd, hun teksten geïnterpreteerd en van commentaar voorzien.

Gebed en overgave. Narratio, Gorcum. Geen ISBN.

80 blz. 6 euro. Mooi, klein boekje met gebeden uit alle eeuwen, van het Onze Vader tot hedendaagse teksten. En weer passeert hetzelfde vlammende gebed van Augustinus, net als in het vorige boek, de revue...

Dr. Dick Boer: Een heel andere God - het levenswerk van Karl Barth. Narratio, Gorcum.

ISBN 9052633371; 72 blz. 6 euro

Amsterdamse Barthiaan schreef inleiding in de wordingsgeschiedenis - op de

killing fields van de Eerste

Wereldoorlog - van de theologie van de grote Duitser.

Johan Goud: Het morgenrood wekken over alledaags geloof en het andere van God. Derde J.H. van Oosbreelezing. Eburon, Delft. ISBN 9051669178; 36 blz. 13,50 euro.

Remonstrant sprak voor het Apostolisch Genootschap en laat zich verrassen door het 'positieve' geloof in deze kleine, gesloten gemeenschap.

Nico Arts: Marcus van Eindhoven. Een archeaologische biografie van een Middeleeuws kind. Matrijs, Utrecht. ISBN 90535452222; 112 blz. 9,95 euro

In juni 2002 werd in Eindhoven het skelet gevonden van een kind, omstreeks 1300 begraven. De resten van spulletjes om het skelet heen - textiel, muntjes, potscherven e.d. - vertellen iets over wie het jongetje geweest moet zijn. Wat er te weten valt, wordt in deze studie gereconstrueerd.