Radu Lupu tovert met kleur

recensie AMSTERDAM - Waarom zou een pianist als een bezetene van links naar rechts en van voren naar achteren moeten bewegen tijdens het spelen? De Roemeen Radu Lupu, zondagavond te gast in het Amsterdamse Concertgebouw, speelt op een soort keukenstoel, met zijn rug strak tegen de leuning. Deze houding weerspiegelt het karakter van zijn bedachtzame spel, dat de opperste concentratie vraagt van de luisteraar.

De grote aantrekkingskracht van de 57-jarige Lupu zit in zijn prachtige toucher. Hij kan tien verschillende niveaus van pianissimo laten horen, ieder met een andere kleur of intensiteit. Forte kan hij ook uitpakken en altijd mooi, rond van toon. Zijn andere kenmerk is een filosofische, introverte wijze van musiceren. Lupu behaagt zijn publiek niet, hij doet geen bijzondere pogingen de luisteraar aan zich te binden. Net als Alfred Brendel heeft hij een betrekkelijk klein repertoire, dat voornamelijk bestaat uit werken van Schubert, Beethoven, Brahms en zijn landgenoot Enescu.

Zondagavond, toen hij optrad in de serie Meesterpianisten, kwamen drie van deze componisten langs. De Impromptu opus 90, nr. 1 van Schubert werd gevolgd door de tweedelige sonate opus 90 van Beethoven. Beide werken werden zeer ingetogen gespeeld en zo hield hij de muisstille zaal in zijn ban. Hoewel prachtig van klank en muzikale lijnen miste met name het eerste deel van de Beethovensonate dynamische verschillen en 'aardsheid'. Schuberts grote sonate opus 958 werd levendiger en contrastrijker gebracht, maar nog steeds overheerste de filosofische afstandelijkheid en diepe, diepe ernst.

De eerste sonate van Enescu verdroeg deze aanpak veel beter. Lupu toverde met kleuren en in het snelle tweede deel speelde Lupu de mooiste glissandi die ooit in deze zaal werden gehoord. Maar ook hier wachtte het publiek vergeefs op een sprankje levensvreugde of persoonlijke betrokkenheid.

Een heel concert in deze stijl wekt naast bewondering een lichte irritatie op. Na een tijdje weet je precies hoe Lupu een zin gaat afsluiten - de tijd nemend voor de juiste balans in klank - en de volgende weer begint. Verrassingen zijn misschien veel te banaal voor de diepzinnige Lupu, maar voorspelbaarheid is al even erg.