Als alles in- en intriest is en er dan opeens zo'n vrolijkheid heerst

recensie In een snikhete kamer in New York zitten vijf naakte Russische vrouwen te zweten bij een kapotte airconditioning en een luchtvochtigheidsgraad van 100%.

Een jong meisje, Teeshirt, draagt uit gêne een T-shirt. Valentina, met haar befaamde borsten, draagt een beha. Ze zitten aan het sterfbed van Alik, een levens- en beeldend kunstenaar die genietend van de mensen om hem heen aan het wegteren is. De Russische schrijfster en genetica Ljoedmila Oelitskaja schreef met 'Een vrolijke begrafenis' een roman over een opmerkelijke vorm van stervensbegeleiding. Aliks appartement is een duiventil waar Russische emigranten, maar ook allerlei anderen, komen en gaan. Na overmatig wodkagebruik slaapt menigeen zomaar midden op het kamerkleed zijn of haar roes uit. De talrijke personages leren we niet echt kennen, ze flitsen aan het sterfbed en in Aliks herinneringen voorbij. De meeste aandacht geven en krijgen drie van de vele vrouwen die Alik heeft liefgehad. Ninka, de magere alcoholiste en nu zijn echtgenote; de rijke moeder van Teeshirt, Irina; en de voluptueuze Valentina, die niet van Alik af kon komen en hij niet van haar. ,,Alik lag languit in zijn stoel, om hem heen werd gejoeld, gelachen en gedronken door zijn vrienden, die dat schijnbaar voor zichzelf deden, maar die zich allemaal richtten tot hem, en dat voelde hij. Hij genoot van de alledaagsheid van het leven en als jager die zijn leven lang achter de fantomen van vorm en kleur had aangezeten, wist hij nu dat er in zijn leven niets beters was dan die zinloze gelagen, wanneer de mensen die zijn huis aandeden, werden verbonden door drank, vrolijkheid en een goede verstandhouding.' Een benijdenswaardig levenseinde.

Het gaat in 'Een vrolijke begrafenis' om het levensgevoel, niet om ideeën. Er vindt weliswaar een komische, karikaturale ruzie plaats tussen een orthodoxe pope en een rabbi die Alik beiden voor zich opeisen; het afzetten van Gorbatsjov speelt ver op de achtergrond; er wordt gefilosofeerd over de verschillen tussen Amerikanen en Russen; maar uiteindelijk draait alles om dat wat men 'de Russische ziel' pleegt te noemen: ,,Hoe moest je dat uitleggen: als alles in- en intriest is en er dan opeens zo'n vrolijkheid heerst, zo'n volmaakte lichamelijke blijdschap, en er dan ineens uit het niets zo'n droevige noot komt, en je hart samenknijpt...'