Bunnymonopoly bailyoctopus brainyanimal broccopotames!

recensie Frank Minna is een Italiaanse scharrelaar die in Brooklyn een stelletje weeskinderen opvoedt tot... Tot wat? Zelf wanen zij zich graag detectives, maar het zijn een soort duvelstoejagers die worden gebruikt voor louche karweitjes. Bij zo'n klus laat hij zich door twee jongens schaduwen en ze zijn er bijna getuige van dat hij ten dode toe wordt mishandeld. Ze vissen hem uit een container en op weg naar het ziekenhuis sterft hij. Een van de 'Minna-mannen', zoals ze zichzelf noemen, Lionel Essrog, wil zijn baas wreken en diens moordenaar vinden. Dat is het verhaal van 'De Minna mannen', waarvoor de Amerikaan Jonathan Lethem in Amerika bekroond werd met de 'National Book Critics Circle Award' en in Engeland met de 'Golden Dagger Award,' twee prestigieuze prijzen.

Een goede roman dus en een goede thriller. Jazeker, en ook een heel curieus boek dat onder geen genre valt te vangen. De intrige is gemodelleerd naar de 'zwarte thrillers' uit de jaren vijftig. Je ziet de films voor je waarin Humphrey Bogart rondloopt met de sigaret cynisch geplakt aan zijn onderlip. Maar het Brooklyn waarin het is gesitueerd (het heet oorspronkelijk 'Motherless Brooklyn') heeft surrealistische trekjes: het boek speelt in de 21ste eeuw, maar er lopen daar nog uitsluitend Italianen rond en dat is nu allang niet meer zo. Bovendien grijpt hij met zijn wezenwee en wezensamenhorigheid terug op veel oudere, romantische conventies. Maar ook dat klopt niet helemaal: waar haal je in dit tijdsgewricht zoveel wezen vandaan? Laten we het dus maar postmodern noemen. En dan hebben we het meest vreemde nog buiten beschouwing gelaten: de hoofdpersoon, Lionel, lijdt aan het syndroom van Gilles de la Tourette. Het is dus begrijpelijk dat hij door zijn makkers de 'freakshow' wordt genoemd. Hij kan er wat van. Het zijn niet alleen de vreemde, vaak obscene woord-associaties die hij zich gedwongen voelt te roepen ('Kus mijn kloten, meneer Eikelmus!' is er zo een, maar 'Touwwordthiernietbediend!' vind ik ook een hele mooie en niet te vergeten 'brainyoctomy brainyalimony bunnymonopoly bailyoctopus brainyanimal broccopotames'. 't Zal je maar gezegd worden! En dan zijn er nog de bewegingen die hij dwangmatig moet uitvoeren: vijfmaal op een autoportier tikken, kragen rechttrekken, schouderklopjes geven.

Arme Lionel. Een vrouw die hem begeert zal hij nooit krijgen en belandt er eens een in zijn bed, dan belt hij die aan een stuk door dwangmatig op tot de arme meid hoorndol wordt. Maar hij zanikt niet en zijn eer is trouw en je kunt ondanks alle ellende ontzettend om hem lachen. Dan lacht hij mee, want die Lionel, in zijn Brooklyn dat allang niet meer bestaat, is niet haatdragend maar een levend, sympathiek mens, een van die romanfiguren die je niet vergeet. Hij neemt de mensen bijna niets kwalijk.

Alleen zijn baas, die hadden ze niet moeten vermoorden.