Danscombinatie 3 vertilt zich

opinie Een bloedrode wand en een met rode ballen bezaaide vloer zijn de restanten die de choreografen Itzik Galili, Piet Rogie en Maurits van Geel van het verhaal 'De vrouwen van Lemnos' van Arthur Japin overlaten. In Danscombinatie 3, de formule waarin drie dansgezelschappen binnen een programma optreden, bewijzen de dansers van Galili Dance, Rogie & Company en Internationaal Danstheater dat de tekst die Japin voor deze gelegenheid schreef niet dansbaar is.

Zijn libretto schrijft voor dat de vrouwen van Lemnos alle mannen van het eiland vermoorden, nadat die de vrouwen van een ondraaglijke lichaamsstank betichten. Die vernedering zou de wraak van de godin Afrodite zijn.

Maar waarom was Afrodite zo boos? Toen de vrouwen van Lemnos merkten dat hun mannen op oorlogspad waren gegaan om overspel met buitgemaakte slavinnen te plegen, staakten zij hun offers aan haar. Zij vergaten dat de godin van de liefde met haar vermogen tot verblinding de ergste gruwelen kan laten begaan.

Wat de opzet van Danscombinatie 3 zo lastig maakt is de onterechte veronderstelling dat de toeschouwers Japins tekst kennen. Wie kan begrijpen waarom Galili naar de oer-mythische onderlaag afdaalde, Rogie voor het klassieke man/vrouw conflict koos en Van Geel slechts krachttermen als thematisch houvast koos?

De drie choreografen begrepen heel goed dat Japins woorden, in prachtige cadans geschreven, veel te concreet zijn. Daarom moeten de dansers wel in het wit tussen de regels duiken. Galili ziet er een met rode bloedproppen bezaaide duisternis. In tien korte solo's sluipen en graaien zijn tien dansers als reptielen en roofdieren, nog onbestemd in hun hang naar bevrediging. Dat levert fraaie beelden op, prachtig aangekleed door Natasja Jansen, maar de scheiding der seksen en de splitsing tussen rede en gevoel moet in deze baarmoeder nog plaats grijpen.

In Rogies 'Wo/man' is het schuine streepje tussen man en vrouw wel al getrokken. Hij laat daartoe drie getergde danseressen elk op doortastende wijze afrekenen met een zelfde boosdoener. Zelfbeklag, krenking, kwade opzet veroorzaken drie duetten op het scherp van de snede. De belaagde man blijkt een onbenul en daarmee conflictstof tot in het oneindige. In Japins verhaal halen de vrouwen immers bakzeil door enkele jaren later de bemanning van de Argos als een stel nimfomanen te bespringen.

De folkloristische experts onder Maurits van Geel tappen uit een ander vaatje. Zij nemen niet alleen de tekst, maar ook hun eigen danstaal zo letterlijk mogelijk. Het resultaat is een zwoele mix van flamenco, showdans, reidansen en wulpse expressie. Vooral dat laatste breekt allen op, want de militante nimfomanen marcheren als een stel opgepepte Balkan-milva's het kamp uit.

Wie Japins tekst niet kent moet Danscombinatie 3 wel een bizar en mislukt experiment vinden. Rogie en Van Geel gaven er een tegengestelde semi-feministische draai aan en Galili duikt bewust onder.

Tournee t/m 30 november.

Info 010-2440968.

Minister Nawijn van vreemdelingenbeleid zit met een hardnekkig probleem: gemeenten en particulieren accepteren het niet dat uitgeprocedeerden op straat komen te staan. ,,Laten ze ons maar oppakken'', zegt een Nederlander die op Texel uitgeprocedeerden opvangt.