Weer een mooi mislukte zoektocht in Indonesië

recensie Kees Ruys is een schrijver die zijn hart heeft verpand aan Indonesië, maar er - zegt hij zelf - met de grootste moeite zinnig over kan schrijven: ,,Je komt aan. En dan. Dan is er niets. Dan kijk je rond en gaat weer weg.'' Maar altijd rijker dan je kwam, al staat Indonesië in zijn boeken voor twee uitersten, 'uitstoting en uitnodiging'.

Ruys' laatste boek 'Omstreden paden' is het verslag van weer een mislukte zoektocht naar een geïsoleerde tribale groep ten zuiden van Jakarta. Het zijn de Baduy, die in volstrekte afzondering leven, het moderne leven trotserende en niemand van buiten toelatend tot de verblijfplaats van hun oppergod, een verzameling megalitische heilige stenen. Een mislukte zoektocht, schrijf ik, maar bij Ruys is niets echt mislukt of gelukt. Zijn eerdere zoektocht naar een soortgelijke groep, de Kudus, op Sumatra, leverde destijds een prachtig boek op, 'De randgebieden'.

Ruys wordt weinig gelezen, terwijl hij heel mooi kan schrijven, maar zijn credo is nu eenmaal: ,,De Javaanse waarheid zit verborgen in een doos van Pandora, die ik eindeloos kan blijven openen en openen zonder ooit dichterbij te komen.'' De gewone lezer wil daar kennelijk niet zo gemakkelijk aan. Zijn speurtocht naar de Baduy is opnieuw dat verhaal. Ik kan er geen genoeg van krijgen.