Kauwgom, de bacteriënkiller

recensie Goed voor je tanden: een hele zak snoep in één keer opeten. Nou ja, goed -in ieder geval beter dan dat je de hele dag doet over diezelfde zak. Suiker wordt door bacteriën in de mond omgezet in zuur, en dat doet een aanslag op het tandglazuur. Mineralen in het glazuur worden hierbij opgelost, de buitenkant van de tand wordt zachter en dan ontstaan op den duur gaatjes. Vandaar dat u beter even kunt doorzetten als u toch bent begonnen aan de spekjes, de salmiakballen of de winegums: liever één zuuraanval per dag dan de hele dag door kleine plaagstootjes.

Maar wie zijn tanden en kiezen echt wil sparen, kiest voor kauwgom. De meeste merken zijn vandaag de dag suikervrij, en dus niet slécht voor tanden en kiezen. Sommige fabrikanten stoppen zelfs iets in de kauwgom wat, althans volgens henzelf, góéd is voor het gebit. Xylitol, of bicarbonaat. Wie hier het fijne van w'l weten, komt al gauw terecht bij de Amsterdamse hoogleraar orale biochemie A. van Nieuw Amerongen. Hij is, fluistert men in tandheelkundige kringen, op dit gebied de coryfee in Nederland.

,,Nummer één is mondhygiëne'', benadrukt Van Nieuw Amerongen'', ,,en nummer twee is gedragsverandering''. Goed poetsen dus, en minder snoepen. Suikervrije kauwgom helpt alleen al tegen gaatjes omdat je niet zo gauw tegelijkertijd op een kauwgompje kauwt en een Mars eet - als vervanger dus van schadelijk snoepgoed. Bovendien stimuleert het kauwen de speekselproductie. ,,En speeksel bevat eiwitten die bacteriën doden, zodat de omzetting van suikers in zuren wordt geremd'', legt Van Nieuw Amerongen uit. Mooi meegenomen is bovendien dat dit extra speeksel de tanden en kiezen een lekker sopje geeft.

Kauwgom met xylitol heeft als bijkomend voordeel dat het honderd procent gebitsveilig is: xylitol is een zoetmiddel waar voor de mondbacteriën geen zuur van te maken valt. In sommige landen is ook kauwgom op de markt met fluoride, dat het tandglazuur harder maakt. Verder wordt er geëxperimenteerd met kauwgom met chloorhexidine. Dat is een stof die ook in sommige mondspoelmiddelen zit, om tandplak te bestrijden. Nadeel is de bittere smaak. ,,Het doodt bacteriën in de mond. Niet alleen de slechte, maar ook de goede. Ik ben daar een beetje beducht voor'', aarzelt Van Nieuw Amerongen.

Zelf was hij betrokken bij de ontwikkeling van V6-kauwgom. Deze soort bevat naast xylitol ook carbamide, een deftige naam voor ureum. ,,Dat klinkt akelig, want je denkt aan urine'', zegt de hoogleraar. Zo gek is die associatie trouwens niet. Ureum zit inderdaad in urine, als afvalproduct van onze stofwisseling. Maar in kauwgom is het volgens Van Nieuw Amerongen juist een nuttige toevoeging. Het wordt in de mond omgezet in ammonia, dat op zijn beurt het schadelijke zuur wegvangt en zo tandbederf voorkomt.

,,Elke zuuraanval moet je zien te voorkomen. Dat kan met melk, met bronwater of met kauwgom'', vat de hoogleraar samen. ,,Maar ik adviseer toch vooral minder frisdrank. Dat b rst van het zuur, en Nederlanders drinken gemiddeld honderd liter per jaar. Ik gebruik het niet, dus mijn buurman drinkt 200 liter, zo reken ik altijd maar.'' Wie de cola toch niet helemaal wil laten staan: daarna een kauwgompje helpt - vast wel een beetje. Langer dan tien minuten kauwen heeft geen zin, weet de professor, want dan heb je de xylitol of de carbamide er wel uitgekauwd. ,,Maar het effect ijlt nog wel een halfuur tot een uur na.''

De Antillen waren er vroeg bij: 2002 is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot jaar van duurzaam toerisme, maar Bonaire en Curaçao begonnen daar een jaar geleden al mee. In samenwerking met de ANWB stimuleren ze toeristen en de toeristenindustrie zorgvuldig met de natuur op de eilanden om te gaan.