Fransman doet oude wijn in nieuwe zakken

recensie 'Ja, u leest het goed! U hoeft uw leven niet aan te passen aan deze methode!', roept de achterflap van Michel Montignacs kassucces 'Ik ben slank want ik eet!'.

Er zijn van die namen die onmiddellijk een ongemakkelijk gevoel oproepen. Dat heb ik bij Michel Montignac, zeker in combinatie met methode. Niet omdat de voormalige publiciteitsmanager uit Zuidwest-Frankrijk mij ooit een voet heeft dwarsgezet, en evenmin vanwege het weergaloze succes van zijn methode en het daarvan afgeleide voedingsmiddelen-imperium. Van harte gun ik een ieder een succesvol leven, ook Monsieur Michel.

Waarom dan toch die lichte wrevel? Omdat je de afgelopen tijd in werkelijk elk gesprek de naam Montignac hoort vallen. De man lijkt niet weg te branden uit onze dagelijkse conversaties - en hoe goed zijn visie wellicht is en hoe veel slanker en gezonder volgelingen van zijn methode ook rondstappen, dat wekt bij mij een bijna fysieke reactie, alsof er een spiertje fout zit.

Bovendien, en dat geeft pas echt reden tot ergernis, is de 'methode-Montignac' een kwestie van oude wijn in nieuwe zakken. Mogelijk onbedoeld, maar toch.

Al in 1929 ontdekte de Amerikaan William Howard Hay dat koolhydraten, om te worden verwerkt, een ander beroep op het maag-darmstelsel doen dan eiwitten. Hij at ze dan ook nooit meer samen. Zeg maar: geen kaas op brood, geen aardappelen met vlees.

Hay hielp zich met dit zelfgevonden dieet van een slepende nierziekte af en stelde zijn bevindingen te boek. 'Voedselcombinaties', het boek met uitleg over het zogenoemde Hay-systeem en met receptuur, werd in Nederland uitgegeven De Kern te Baarn (samenstelster Kathryn Marsden; ¿29,90). Montignacs methode lijkt als twee druppels water op die van Hay. Het verschil zit 'm eerder in de promotiemachine van en rond de Fransman dan in wat de heren vinden van aardappelen of boter.

De alomtegenwoordigheid van Montignac leek dit jaar haar grenzen bereikt te hebben, maar niets was minder waar: in elke zichzelf respecterende voedingswinkel verscheen opeens een peperdure serie Montignac-voeding. Zelfs natuurvoedingswinkels, waar je gecontroleerd biologische waar mag verwachten, presenteren deze niet per se biologische lijn.

En dan te weten dat deze voedingsprofeet - terecht een fervent voorstander van 'rauwkostig' eten, verse sla en wat niet al - zich verslingert aan hagelslag met tenminste 70 procent pure cacao. Alsof we zitten te wachten op zulk spul, dat migraine en depressies kan veroorzaken.

In Montignacs andere dure potjes zitten 23 soorten jam, ratatouille of kant-en-klare vissoep. En daar begrijp ik nu geen snars van. Sterker nog: het wekt zelfs mijn wantrouwen op, omdat dit riekt naar plat geldelijk gewin en niets meer met 'gezond' te maken heeft.

In een van zijn publicaties meldt Montignac dat zijn zienswijze op drie A-viertjes valt samen te vatten. Dat zou je niet denken als je al die peperdure, voorverpakte voeding ziet, en die rij boeken: 'Slank worden met zakendiners', Recepten en menu's volgens de methode Montignac', 'Montignac van A tot Z, de Dictionaire van de Methode', 'Zij is slank, want zij eet!', 'Ik ben gezond want ik drink ... wijn, elke dag', plus de video 'Ik ben slank want ik eet'.

Geen kok spreidt vermoedelijk zoveel enthousiasme voor zijn vak én zoveel liefde voor zijn eigen persoon tentoon als Joop Braakhekke. Zijn recepten zijn, ondanks de geweldige verkoopcijfers, ook weer voor 'Kookschrift van een kookgek, deel 4', niet aan iedereen besteed. Ook zijn stijl is op z'n minst omstreden, maar Joop zal de laatste zijn om dat erg te vinden.

Het is trouwens wel geestig om te zien hoe hij met met on-Nederlandse bravoure zichzelf de hemel in prijst ('je bent een persoonlijkheid of niet') en zogenaamde culinaire normen en waarden aan zijn laars lapt. Ook zijn vierde Kookschrift is weer doorspekt met eigenhandige klopjes op de schouder van de man die ('ik heb geen gêne') op televisie gewoon uit een pan blijft likken, of de kijker daar nu tegen kan of niet.