'Het enige dat ik dacht was: hij gaat er aan!'

recensie Bert Voskuil: Criminele vrouwen. Het Spectrum, Utrecht; 159 blz. - ¿ 24,90.

Opmerkelijk is dat Voskuil in zijn inleiding Margaretha van Dam, directeur van de vrouwengevangenis in Heerhugowaard, aanhaalt die stelt dat gevangen vrouwen amper crimineel zijn en openlijk twijfelt aan hun detentie. Voskuil ziet de vrouwen die hij heeft geïnterviewd eerder als slachtoffer dan als dader en 'maakt zich echt kwaad' dat al die veroorzakers van de diepe littekens in de psyche van die vrouwen nooit zijn veroordeeld. Waarom hij zijn boek vol 'slachtoffers' dan wel 'Criminele vrouwen' noemt, is een raadsel. De titel (met de toevoeging 'het enige dat ik dacht was: hij gaat er aan!') zal lekker verkopen, maar laat die genuanceerde inleiding dan zitten, zou je zeggen. Voskuil laat in zijn boek onder andere Anneke aan het woord die is veroordeeld voor moord, Joke die drugs smokkelde, Gerda die voor winkeldiefstal zat, Vera die met de bijstand fraudeerde en nog een Joke die twee babys doodde. Acht min of meer willekeurig gekozen vrouwen vertellen hun verhaal, en al lezende dringt de vraag zich op wat nu precies de samenhang is tussen die vrouwen. Oké, ze zitten of zaten vast, maar de geschiedenis van de vrouw die uit nood met haar uitkering sjoemelde, is toch wel een geheel andere dan van de overspannen moeder die haar kind doodde. Voskuil zegt in zijn boek dat hij als verslaggever 'zo sober mogelijk' hun verhalen heeft willen noteren. Het lijkt er op alsof hij bij de dames een uur lang zijn cassetterecorder op rec heeft gezet, en daarna het bandje heeft uitgetikt. Acht keer een bandje van een uur, dat is een boekje. Leest lekker; heeft weinig om het lijf.