Antropoloog peutert het echte Bali uit het pakpapier

recensie Van Bali, met zijn kleurrijke hindoeïstische tempelrituelen, is in het westen een soort standaardbeeld ontstaan met als trefwoorden 'paradijselijk', 'erotisch' en 'exotisch'. Het werd gangbaar in de jaren dertig, toen veel kunstenaars en rijke toeristen het eiland bezochten. Hún Bali-beeld beïnvloedde trouwens ook de eilandbewoners zelf, die tegen forse betaling best wilden voldoen aan een westers imago, alhoewel zij met een bewonderenswaardige allure hun identiteit wisten te behouden. Dat is tenminste de mening van Adrian Vickers, een Australische antropoloog. Zijn 'Bali - A Paradise Created', onlangs in vertaling verschenen, doet verslag van een nauwgezet onderzoek naar de beeldvorming over Bali, zowel in het westen als in Indonesië zelf.

Vickers weet op boeiende wijze Bali 'uit het pakpapier te peuteren', zoal hij het zelf formuleert. Het resultaat is een spannend beschreven tocht door de jongste Balinese geschiedenis. De schrijver eindigt in de jaren negentig en schrijft met verve over de invloed van de Amerikaanse en Australische hippies op het Balinese leven rond de stranden Kuta en Sanur. “Maar”, zegt hij: “Balinezen bezitten motoren en faxen, terwijl zij tegelijkertijd naar trance-seances gaan of heilig water mogen ontvangen van de brahmaanse hogepriesters.”