Verzetswerk gevallenen van Woeste Hoeve in boek vastgelegd

recensie APELDOORN - Tegen het einde van de oorlog, op 8 maart 1945, begingen de Duitsers hun grootste terreurdaad tegen het Nederlandse verzet.

Bij het gehucht Woeste Hoeve, langs de weg Arnhem-Apeldoorn, werden 117 mensen gefusilleerd. Op uiteenlopende plaatsen werden in het hele land nog eens 146 verdachten uit hun cellen gehaald voor executie. De totaal 263 mensen werden zonder vonnis vermoord, omdat de Duitsers wraak wilden nemen voor de aanslag op politiechef Rauter.

De Höhere SS- und Polizeiführer raakte in de nacht van 6 op 7 maart bij Woeste Hoeve ernstig gewond toen het vuur werd geopend op zijn personenauto. Een groep verzetsstrijders wilde een vrachtauto van de Duitse Wehrmacht buitmaken, waarbij toevallig een Duitse BMW werd aangehouden waarin - wat de Nederlanders niet wisten - Rauter zat.

Op 8 maart werden uit gevangenissen van de Duitse Sicherheitsdienst in het noorden en oosten, vooral uit de gevangenis in Assen, zogeheten Todeskandidaten naar Woeste Hoeve gebracht.

De slachtoffers van deze Duitse represailledaad, evenals de 146 die elders werden doodgeschoten, hadden tot nu toe in de geschiedschrijving geen gezicht.

In het vandaag uit te komen boek Woeste Hoeve - 8 maart 1945 geeft de Apeldoorner Henk Berends een gedetailleerd beeld van het verzetswerk van de gefusilleerden. Ze behoorden onder meer tot de LO/LKP, de Raad van verzet, de Ordedienst en de toen al opgerichte Binnenlandse strijdkrachten.

“Allerlei verhalen deden na de oorlog de ronde: het zouden zwarthandelaars, plunderaars of opgepakte voorbijgangers zijn geweest. En later, in het werk van dr. L. de Jong worden hun namen niet genoemd”, zegt Berends, die uit de doeken doet dat de slachtoffers van Woeste Hoeve betrokken waren bij hulp aan joden, pilotenhulp, de ondergrondse pers (onder meer verspreiders van het ondergrondse Trouw), wapendroppings, inlichtingenwerk, sabotage en lid waren van knokploegen.

Op twee na, die Berends niet kon identificeren, beschrijft hij de gefusilleerden van vijftig jaar geleden. Vijf jaar onderzoek was er nodig voor het boek dat Berends vanmiddag, na de herdenking bij het monument in Woeste Hoeve, aan de Gelderse commissaris Terlouw zal overhandigen.