Een goede ontwerper werkt onzichtbaar

recensie Afgaand op het geringe aantal studies dat aan dit onderwerp besteed is, moet het vormgeven van tentoonstellingen een ondankbare zaak zijn. Een lange traditie op dit gebied ontbreekt: deze ontwerpers hebben zelden naam gemaakt. Tentoonstellings-vormgeefster Marijke van der Wijst is wat dat betreft een uitzondering. Ze maakt zulke mooie presentaties dat ze door talloze musea wordt gevraagd. Dat gebeurt meestal voor exposities die een publiek ter grootte van honderdduizend en meer moeten trekken, wat zo zijn eigen problemen stelt.

Hoewel ze nog volop actief is, krijgt ze nu een kleine monografie, die helaas niet het karakter van een studie heeft. In het gelijknamige boek wordt Marijke van der Wijst niet minder dan bewierookt. Oud-museumdirecteur Wim Beeren, in Rotterdam én Amsterdam haar belangrijkste opdrachtgever, werd gevraagd zijn gedachten over haar werk te laten gaan. Dat leidt tot een over-positieve houding, omdat hij veel moeite doet haar stijl, waarmee hij zich zeer verwant voelt, te doorgronden maar hij heeft weinig oog voor praktische zaken.

Tracy Metz vroeg collega's en museummensen naar hun mening over de vormgeefster. Hun statements - zoals die van oud-Groninger-museumdirecteur Frans Haks, die natuurlijk niets ziet in de sobere vormgeving van Van der Wijst - zeggen meer over henzelf dan over de vormgeefster.

Opvallend genoeg blijft het echte publiek buiten schot. Zo kun je nog niet lezen hoe een tentoonstelling wordt ervaren. En dat is toch het voornaamste doel dat Marijke van der Wijst zich stelt. Een goede kijker - en met hem honderdduizend anderen - merkt haar werk niet eens. Die wordt op hoogst subtiele wijze van de schilderijen weggehouden (een aspect waar geen van de auteurs zich mee bezighield) en door een traject gemanipuleerd dat hem gaandeweg op een rustige wijze de kunst leert kennen.