Rasjied ad-Da'ief heeft achteraf spijt van zijn acties

recensie Geachte heer Kawabata' van de Libanese schrijver Rasjied ad-Da'ief, verscheen in de boeiende reeks 'Mémoires de la méditerranée'. Een andere titel was 'Herinnering om te vergeten' van de Palestijnse auteur Mahmoed Darwiesj. Hoewel dit boek in literair opzicht boeiender is, is 'Geachte heer Kawabata' toch de moeite waard vanwege de cri de coeur die eruit opklinkt. Rasjied-ad Da'ief richt zich tot de Japanse schrijver Kawabata, omdat die wellicht minder bevooroordeeld naar de Arabische cultuur kijkt dan een westerling.

Met deze lange brief poogt hij al schrijvend de Libanese Burgeroorlog (1975 -1990) te verwerken. Rasjied ad-Da'ief vertelt in een onopgesmukte stijl hoe hij op het platteland in Libanon opgroeide en als communistische jongeman lid werd van een Palestijnse verzetsgroep. Hij raakte in de ban van de 'historische rol' die de arbeidersklasse moest spelen.

Binnen die marxistische ideologie was er een 'objectieve noodzaak' aan de Burgeroorlog deel te nemen, zo legt hij uit aan Kawabata. De Libanese communisten moesten het speerpunt zijn om de grotendeels christelijke Libanese bourgeoisie te overwinnen en de Palestijnse revolutie te verdedigen. Achteraf kan hij alleen maar constateren dat hij in de val van ronkende woorden gelopen is. De burgeroorlog heeft alleen maar verwoesting aangericht: Beiroet is volledig kapotgeschoten en het hele land hangt uit zijn voegen.

Het eerste deel over zijn opvoeding op het platteland als lid van een maronitische (dus christelijke) familie is het boeiendst. Zijn jeugd wordt gedomineerd door het conflict tussen geloof in rede, verlichting en de moderne tijd dat de jongen op school wordt bijgebracht en de achterlijkheid en wreedheid van zijn vader die niet wil geloven dat de Russische ruimtevaarder Gagarin een reis om de aarde maakte.

Het is schrijnend je te realiseren dat Libanon ondanks dat intense geloof in die vooruitgang één grote ruïne is geworden, omdat verschillende facties, milities en groeperingen het niet eens konden worden. In het licht van de drama's in Algerije en Kosovo is 'Geachte heer Kawabata' uiterst actueel.