OMA-architect maakt 'Paard' flexibeler

recensie Popcentrum 't Paard in Den Haag gaat verbouwen en uitbreiden. Rob Hilz, projectarchitect bij het Rotterdamse bureau OMA dat de verbouwing voor zijn rekening neemt: ,,Het Paard heeft de charmante uitstraling van een jongerensoos uit de jaren zeventig, maar het wordt tijd dat er een meer eigentijdse zaal komt die een veelzijdiger gebruik mogelijk maakt.'' Maar eerst wordt bij wijze van afscheid twee weekenden lang gefeest.

Lokale popheld Hans Vandenburg kon afgelopen weekend bijna niet stoppen met spelen in de achtertuin van Popcentrum 't Paard. Het leek wel een aflevering van de Marlboro Flashback Tour: Gruppo Sportivo speelt Gruppo Sportivo. Ter gelegenheid van de manifestatie 'Re-constructies', die de tijdelijke sluiting van 't Paard inleidt, speelde de band in vrijwel de bezetting van eind jaren '70. Een trip naar het verleden derhalve met tal van klassiekers.

Op de plek waar Vandenburg zo vrolijk zijn lolpop uit de jaren zeventig speelde, moet over twee jaar een multifunctionele, goedgeoutilleerde concertzaal staan. OMA koos voor een oplossing die het nieuwe Paard van Troje (de zaal neemt de oude naam weer aan) in drie segmenten opdeelt: de bestaande achttiende-eeuwse panden aan de Prinsengracht, een smalle bufferzone met liften, hellingbanen, een skylounge en facilitaire ruimtes in het midden en achteraan de zaal als een dichte doos.

Architecten krijgen de laatste jaren steeds meer respect voor bestaande panden. Ze worden niet meer gezien als ballast uit het verleden, maar als interessante ruimtes voor nieuw gebruik. Hilz: ,,We handhaven de bestaande indeling van de drie monumentale panden en slopen er alle latere toevoegingen uit. Zo blijft de sfeer van vroeger met al het hout en marmer gehandhaafd. Alleen in het middelste pand wordt de entree veranderd, door ook het souterrain erbij te betrekken.''

Het interieur van de oude panden is nu nog een kruip-door-sluip-door van gangen, kamers, zalen en binnenhoven. Hele delen zijn pikzwart geverfd, allerlei zooi is erin getimmerd. Die zooi gaat er uit en OMA zal onder meer de binnenhoven weer in oude luister herstellen, twee architectonische pareltjes die daglicht in de ruimtes brengen.

Achter de gerenoveerde bestaande panden legt Hilz de bufferzone. Dit wordt het kloppend hart van alle 'verkeerswegen' in het pand. Een mozaiek van trappen (van steil tot loom), tussenverdiepingkjes en hellingbanen zorgt hier voor de infrastructuur tussen entree, kantoren, jazzcentrum en dagcafé in het voorste gedeelte en de kleine en grote zaal in het achterdeel. Door het gebruik van glas en staal krijgt de infrastructurele reep een hi-tech karakter, terwijl ook de technische installaties deels zichtbaar blijven. ,,Als rustpunt komt bovenin de bufferzone een overdadig ingerichte skylounge, waarin je over het dakenlandschap van Den Haag kunt kijken'', aldus Hilz.

De zalen zijn zo multifunctioneel mogelijk gehouden. Vooral de grote zaal zal flinke metamorfoses kunnen ondergaan, doordat twee balkons als beweegbare bakken in de hoge ruimte komen te hangen. Ze kunnen de zaal verkleinen, in twee delen opsplitsen, er een 'traditionele' theaterzaal van maken, kortom alle mogelijke soorten activiteiten onder dak brengen.

De mogelijkheden van het Paard van Troje worden na de verbouwing flink vergroot. Dat hiervoor de achtertuin moet worden opgegeven, is een klein offer. Voor 'Re-constructions' heeft de Paard-organisatie delen van het bestaande gebouw al uit handen gegeven aan negen kunstenaars, die her en der in het pand geluids- en multimediale installaties hebben gemaakt. Heel veel heeft het niet om het lijf, maar de kunstenaars tonen wel weer eens aan hoe dankbaar dit soort locaties zijn om presentaties in te maken. In het slotweekend (vandaag en morgen) wordt dat nog eens ondersteund door een aantal geluidsperformances waar het gebouw van zal gaan trillen.