De zwarte bevolking in Amerika heeft de moed al lang opgegeven

recensie Onder de titel 'The future once happened here' schreef Fred Siegel een boek over het lot van de Amerikaanse steden. Zijn stelling is simpel: in het midden van de jaren zestig besloten stedelijke politici dat het klassieke model van de immigrant, die via de arbeidsmarkt de Amerikaanse cultuur in zich op neemt, moest worden verlaten.

Zij zetten deze stap onder de indruk van de rellen uit die jaren. Men zag een weg naar een gelijkwaardig burgerschap voor minderheden zoals de latino's, die loopt via burgerrechten en een grotere nadruk op van sociale zekerheid en sociale zorg.

Dit nieuwe denken contrasteerde met dat van de New Deal van Roosevelt, ooit omschreven als een huwelijk tussen economische ontwikkeling en sociale idealen. Het nieuwe denken kwam neer op het beperken van de economische ontwikkeling bij een royaler sociaal beleid.

Het bleek een formule te zijn voor duur en inefficiënt bestuur. In de praktijk kwam het er hier op neer, dat mensen minder kansen hadden op de arbeidsmarkt en al te zeer afhankelijk werden van vormen van sociale zorg.

Het drama van de Amerikaanse stadscentra wordt dus verklaard vanuit het verlaten van het aloude Amerikaanse model. Wij zouden vanuit Europese ervaringen zeggen, dat beide benaderingen voorbijgaan aan de fundamentele problematiek van de stadscentra die verlaten worden door de welgestelden en gestempeld worden door armoede en de daarmee samenhangende (drugs)criminaliteit.

Wat wel zou helpen is renovatie van vervallen buurten, het weer naar het centrum lokken van de welgestelden, gepaard gaande met nieuwe economische ontwikkeling, actief onderwijs- en arbeidsmarktbeleid, om kort te gaan ons hele pakket van sociale vernieuwing en grote stedenbeleid.

Dit vormt echter een niet zo gemakkelijke weg. Te meer daar de minderheden de moed veelal opgegeven hebben. Met name grote delen van de zwarte bevolking kiezen eerder voor een actie van verzet en zelfs separatisme dan voor een alternatief waarin zij niet kunnen geloven.

Maar ondertussen komt de herziening (lees beperking) van de sociale zekerheid en sociale zorg in Washington naar de steden. Dit maakt het bestaande beleid met z'n nadruk op sociale zorg onmogelijk en verdiept zo doende de crisissituatie. Siegel pleit ervoor de minderheden de kansen te geven net als alle immigranten via eenvoudige banen, via detailhandel en dergelijke te komen tot eigen woningbezit, waardoor men zich thuis gaat voelen in de Amerikaanse economie. Maar dan moet die economie wel de steden bereiken .

Ik was geïntrigeerd door de titel, die suggereert dat de schrijver de oplossing zoekt in het Amerikaanse verleden. Dat klopt ook wel. Maar net als zovelen gaat hij ondanks een overvloed aan materiaal, voorbij aan de wel zeer moeilijke positie, die de zwarte bevolking heeft, gegeven de vernedering in het verleden en de manier waarop zij die vernedering heeft verwerkt.

In die zin laat het boek wel zien hoe het drama eruitziet. Maar een geloofwaardig alternatief is nog nauwelijks in zicht.