Vergetelheid lijkt ook het lot van Bernard Delfgaauw

recensie In de geschiedschrijving van de wijsbegeerte bestaat al geruime tijd een trend om niet alleen aan de 'klassieke' filosofen aandacht te besteden, maar ook aan de vele kleinere die hen navolgden. Deze trend heeft ook geleid tot belangstelling voor het wijsgerige bedrijf in Nederland, dat in overzichten van de westerse filosofie doorgaans nauwelijks aan bod komt, afgezien van Spinoza. Ferdinand Sassen is hierin een pionier geweest. Naast zijn algemene studie naar de geschiedenis van de Nederlandse wijsbegeerte deed hij ook onderzoek naar het wijsgerig onderwijs aan universiteiten en 'illustre scholen' in voorbije eeuwen. Dit werk werd door anderen voortgezet, en nu is ook een van de laatste leemten opgevuld met 'Zeer kundige professoren', een bundel artikelen over de filosofiebeoefening aan de Universiteit van Groningen, vanaf haar stichting in 1614 tot heden.

Het boek bevat geen onthullingen die ons nopen de geschiedenis van de wijsbegeerte grondig te herschrijven, maar het weerlegt de mening dat er in ons land op dit gebied niets van belang gebeurde. In de provinciestad Groningen werd actief deelgenomen aan de intellectuele debatten in West-Europa. Er hebben vanaf het begin ook tal van buitenlandse hoogleraren gedoceerd, veel geleerden uit het naburige Duitsland, maar ook Schotten, Fransen en Zwitsers, zoals Johann Bernouilli, vriend van Leibniz en zelf een wiskundige van naam, aan wie we onder andere de term 'integraal' danken. In onze eeuw herbergde de universiteit de gerenommeerde Duitse filosoof Helmuth Plessner, gevlucht voor het nazi-regime. Van de Nederlandse filosofen worden namen als Schoock, Brugmans en Van der Wijck uit de vergetelheid opgediept. De coryfee onder hen is wel Gerard Heymans, die als filosoof en psycholoog tot over de grenzen bekend raakte, maar nu toch nauwelijks meer gelezen wordt. Vergetelheid lijkt ook het lot te worden van Bernard Delfgaauw, die in de jaren '60 en '70 bekendheid verwierf door zijn deelname aan menige maatschappelijke discussie, maar als filosoof toch nauwelijks school heeft gemaakt.