'Europa kijkt op wereldmuziek neer zoals vroeger op jazz'

recensie MAASTRICHT - Hij bezit het postuur van Willy Alberti, de longen van Pavarotti en zingt Arabisch/joods repertoire. Met onwaarschijnlijke vocale hoogstandjes bracht de Marokkaans/Israëlische zanger Emil Zrihan zijn publiek afgelopen weekeinde in extase. Zaterdag in het Maastrichtse Vrijthof Theater, een dag later in de Stadsschouwburg van Nijmegen.

Samen met de Indiase percussionist Trilok Gurtu, de Kaapverdiaanse diva Cesaria Evora en het steelband-orkest Pan Groove uit Trinidad pendelde Zrihan tussen twee wereldmuziek-evenementen. In de Waalstad luisterden zij de 14de Music Meeting op, in de Maasstad de International meeting on worldmusic and media. Deze door de European Broadcasting Union (EBU) georganiseerde conferentie stond 's avonds bol van de concerten, overdag van het gepalaver. Op uitnodiging van de NPS bogen zo'n zeventig televisie- en radiomakers, bestuurders en bonzen uit twaalf landen zich over de prangende vraag hoe de achterstand in medialand in te lopen. Want het gemak waarmee op festivals als dat van Nijmegen muzikanten uit de hele wereld al jaren lang de zalen doen volstromen, is in de Europese ether allesbehalve een vanzelfsprekendheid. “De cd-omzet van klassieke muziek is gelijk aan die van wereldmuziek, toch krijgt klassiek alle ruimte. Wereldmuziek is daarentegen onzichtbaar in de programmering”, zo merkte een ZDF-woordvoerder op. Ook de aanduiding 'klassiek' ging op de helling, want werd daarmee de muziek uit India, China, de Arabische wereld of die uit Europa bedoeld? “Wereldmuziek zit onterecht in een getto”, constateerden televisiemakers uit Engeland, Duitsland en Nederland: “Ze wordt te veel beschouwd als iets exotisch, zodat er niet meer naar de muziek zelf wordt geluisterd.” Een BBC-regisseur vergeleek de heersende houding met de opkomst van de jazz. “Vroeger heette dat 'zwarte' muziek, vandaag doet de afkomst van de muzikanten er niet meer toe.” In veel Europese landen is het de onzichtbare greep van de commercie die het beleid van de publieke omroepen bepaalt. “In Nederland hebben we helemaal geen publieke radio meer, omdat vijf muziek-multinationals het beleid van onze disc-jockeys bepalen”, aldus een NPS-producer.

Toch zal er in de nabije toekomst veel veranderen, tenminste wanneer de uitdrukkelijke wens van OC & W dat vijftien procent van de zendtijd aan multiculturele programmering besteed moet worden, werkelijkheid wordt. Daarvan gaf een omvangrijke videotheek alvast een voorproefje via de ontmoeting van topcellist Yo Yo Ma met bosjesmannen in de Kalahari-woestijn en de zoektocht naar 'The girl from Ipanima', de op vier na meest gecoverde hit van deze eeuw.