Tegen seksisme waarschuwt de Volkskrant niet meer

recensie Voor De Volkskrant is God niet langer 'Degene Die het al bestiert' maar 'de Allerhoogste'. Ze heeft Cruyff omgedoopt in Cruijff. Haar interviewers mogen voortaan 'in beschaafde mate slijmen' en de maximale lengte van een nieuwsartikel is van 120 regels op een computerscherm teruggebracht tot 80.

Wie het 'Stijlboek' van de Volkskrant uit 1992 vergelijkt met het pasverschenen 'Nieuwe stijlboek', komt vooral - maar niet uitsluitend - verbeteringen tegen. Vrij veel is geschrapt, heel wat toegevoegd ook, zoals een lijstje met kerkgenootschappen waarin de naam van de Christelijke Gereformeerde Kerken lichtelijk is verminkt. Daar staat voor de slachtoffers en hun geestverwanten tegenover dat de malle bewering 'orthodox verdient de voorkeur boven fundamentalistisch' is verdwenen.

Muziektermen hebben plaatsgemaakt voor computerjargon. In voorbeeldzinnen heet zowel Lubbers als Tinbergen nu De Vries - en Ritzen Sorgdrager. De redactie heeft ontdekt dat billion ook in het hedendaagse Britse Engels 'miljard' betekent. Tal van formuleringen zijn aangescherpt, andere juist verzacht: voor lolligheid in nieuwskoppen, vroeger 'taboe', geldt nu 'liever niet'.

Her en der is te merken dat ook de Volkskrant de verordeningen van het Groene boekje heeft omhelsd, een enkele uitzondering daargelaten. Mafia heeft dan ook een tweede -f- gekregen. Of zou de redactie zelf hebben ingezien dat haar vroegere argument - het moet mafia zijn 'op grond van de Italiaanse herkomst' - geen hout sneed? Alle ouderwetse regeltjes afzweren kon ze nog niet: het gebruik van betreffende als adjectief (de betreffende maatregelen) en de constructie de zestiger jaren blijven verboden.

Interessanter dan dit kruimelwerk zijn wijzigingen die iets van journalistiek beleid verraden. Politieke correctheid lijkt wat van haar charme te hebben verloren. De vermelding van iemands sekse, waar de vorige editie nog tamelijk moeilijk over deed, heet nu 'vaak functioneel'. Het hele artikel seksisme is vervallen, inclusief de oekaze 'seksistische terminologie is uit den boze' en het verbod om vrouwen in voorkomende gevallen te typeren als langbenig. Ook ontbreekt de oude regel dat iemands etnische achtergrond alleen vermeld mag worden als meteen wordt onthuld waarom de krant daar gewag van maakt.

In het algemeen ademt 'Het nieuwe stijlboek' een wat zakelijker, minder behoedzame geest dan het oude. Deze indruk, meer is het niet, berust mede op het bevel, vermeld onder het nieuwe lemma commentaar: 'Het moet stellig zijn geschreven' - blijkbaar ongeacht de kracht van de argumentatie.