Hollander-in-geldnood verkocht Gotische bijbel aan Zweden

recensie Cor van Bree: Lotgevallen van de Codex Argenteus. De Buitenkant, Amsterdam; 39 blz. ¿ 19,50.

Het manuscript, vervaardigd in de zesde eeuw, is goeddeels in zilverinkt geschreven en ontleent daaraan zijn Latijnse naam, die 'zilveren handschrift' betekent. In de literatuur wordt meestal vermeld dat het zich in de universiteitsbibliotheek van het Zweedse Uppsala bevindt. Zeker is dat niet, legde de Leidse hoogleraar Cor van Bree vorige week uit in zijn Bert-van-Selm-lezing, inmiddels in een fraaie vormgeving als boekje verschenen. Vast staat alleen dat twee van de 187 bladen daar al vele jaren worden tentoongesteld (met een onderbreking in april en mei van dit jaar, toen dieven ze hadden verwijderd). De rest van de codex wordt bewaard “op een zeer geheime en streng bewaakte plaats”, die slechts aan twee Zweden bekend zou zijn.

In 'Lotgevallen van de Codex Argenteus' volgt Van Bree, deels op grond van beredeneerde gissingen, de weg die het handschrift op zijn tocht van het 6e-eeuwse Ravenna naar Zweden heeft afgelegd. Deze route voerde, in de 17e eeuw, ook door Nederland. Een van de toenmalige eigenaren was de filoloog Isaüc Vossius, die - naar Van Bree met merkbaar leedwezen constateert - dit voor de historische taalwetenschap zo epochale document aan de universiteit van Uppsala verkocht omdat hij in geldnood zat.