Knarsetandend volgt Tallhover Lenins spoor

recensie Hans Joachim Schadlich: Tallhover. Vert. Wouter Donath Tieges. Meulenhoff Amsterdam: 274 blz. - f 39.90.

Wanneer Tallhover daarna het spoor van Oeljanov (Lenin) en zijn mederevolutionairen in Duitsland volgt, is hij al een aardig trapje hoger op de ladder van het apparaat voor de staatsveiligheid. Deze episode begint in de jaren negentig van de vorige eeuw en loopt door naar Lenins, door Tallhover knarsetandend bekeken doorreis door Duitsland in 1917. Na 1945 duikt Tallhover opnieuw op als agent van de geheime Oost-Duitse politie. Het hoogtepunt van deze uitstekend gestructureerde roman vormt het kat-en-muis-spel met de revolutionaire Karl Radek. De sluwheid van Tallhover komt hier prachtig tot uiting, al verliest hij uiteindelijk toch. Tallhover hanteert een logica die niet altijd misplaatst is. Misschien hadden de Duitsers Lenin en zijn intimi inderdaad moeten arresteren toen die mogelijkheid bestond. Geconfronteerd met andere visies op de relatie tussen Duitsland en de Sovjet-Unie argumenteert Tallhover niet slecht. Maar tijdens het Derde Rijk gaat hij in een vorm van antisemitisme over de schreef. En zijn verdediging in de DDR van de absolute loyaliteit van veiligheidsdienaren in tijden van politieke instabiliteit is ronduit zwak.