Wie schreef wat over wie? Duits mammoetwerk geeft antwoord

recensie Heiner Schmidt: Quellenlexikon zur deutschen Literaturgeschichte. Band 1: A - Bau'. Verlag für Püdagogische Dokumentation, Duisburg 1994; 512 blz. - DM 198.

Onlangs is het eerste van de zeker meer dan twintig delen verschenen van een literaire encyclopedie waarin alle Duitstalige auteurs aan bod komen, en die niet hun leven en werk beschrijft maar nauwkeurig vermeldt waar informatie daaromtrent te vinden is. Het accent ligt, met andere woorden, op bibliografische bronnen, niet op werk en betekenis (zoals bij Kosch) of op de echo in de dag- en weekbladkritiek (zoals in het 'Kritisches Lexikon').

Wie het eerste deel van het 'Quellenlexikon' opslaat, kan zoveel nauwgezetheid zijn bewondering niet ontzeggen. Wie bijvoorbeeld naar gegevens over Abraham à Sancta Clara (1644-1709) zoekt, krijgt eerst een overzicht van de werken die over het totale oeuvre van deze Barok-schrijver gaan, en vervolgens informatie over de studies die aan één van zijn prekenbundels of andere geschriften gewijd zijn.

Naast schrijvers/schrijfsters zijn ook filosofen, theologen (onder wie Karl Barth, met 19 pagina's), pedagogen en cultuurwetenschappers opgenomen. Om de deugdelijkheid te testen heb ik een paar steekproeven genomen. Staat de Oostduitse schrijver Kurt Bartsch erin? Hij blijkt uitstekend vertegenwoordigd; ik vind zelfs het gesprek terug dat ik met Bartsch voor 'Deutsche Bücher' voerde. En Hans Baluscheck, de leermeester van de Nederlandse schilder Willink? Ook hij staat erin, zij het zonder verwijzing naar de biografie van Willink. De steekproeven leiden tot een werkelijk bevredigend resultaat. Bij Hannah Arendt vind ik negen dichtbedrukte bladzijden met informatie.

Ik hoop vurig dat de Duisburgse uitgeverij adem genoeg zal hebben om dit project tot een goed einde te brengen. Goethe en Schiller, Nietzsche en Heidegger moeten immers nog komen!