'Wat is de wereld toch mooi, jongen!'

recensie Nazim Hikmet: De romantici. Vert. Wim van den Munkhof. De Geus, Breda; 219 blz. - ¿ 39,90.

In 'Mensenlandschappen' laat Hikmet de lezers in alle naaktheid kennismaken met de ziel van de Turken tijdens de bevrijdingsoorlog van Atatürk en de jaren die daarop volgden. In 'De romantici' leert de lezer dit keer de mens achter de schrijver kennen. Zijn aristocratische jeugd, de eerste tocht naar Anatolië, het vertrek naar de Sovjet-Unie, het heimwee naar Turkije en de martelingen van zijn kameraden. “De grond van de Koerdische grootgrondbezitters en sjeiks moet onmiddellijk onder de Koerdische boeren verdeeld worden. . . Er mag geen bloed vloeien tussen het Koerdische volk en het Turkse volk,” schrijft Hikmet. Voor de haters van de dichter/schrijver was deze passage in 'De romantici' jarenlang een van de bewijzen dat hij een landverrader was.

Ironisch genoeg worden in het huidige Turkije dezelfde beweringen, uit diverse monden maar in andere woorden, opnieuw geformuleerd. 'De romantici' is een goede aanvulling op 'Mensenlandschappen' en zeker de moeite van het lezen waard. Wie Hikmet voornamelijk van zijn gedichten kent, zal in het begin moeite hebben om in het verhaal te komen. Maar al snel wordt de lezer meegesleurd in de wereld van Ahmet en diens strijdmakkers Kerim en Ismail. Al lezend beseft men dat de donkere dagen van de jonge Turkse republiek, toen de strijd tegen het communisme legitiem was, diepe wonden heeft achtergelaten bij de schrijver. En toch straalt het boek de warmte uit van Hikmets geloof in een rechtvaardige wereld. Niet voor niets komt keer op keer de zin terug: “Wat is de wereld toch mooi, jongen!”