Kants derde kritiek weer volop in de belangstelling

recensie Immanuel Kant (1724-1804) heeft een enorme invloed uitgeoefend op de wijsbegeerte van de laatste twee eeuwen. Op het gebied van metafysica en kennisleer bracht hij een aardverschuiving teweeg met zijn 'Kritiek van de zuivere rede'.

Ook moraalfilosofen konden niet heen om Kants 'Kritiek van de praktische rede', al was het alleen maar om zich tegen zijn denkbeelden af te zetten. Met zijn derde hoofdwerk, 'Kritiek van de oordeelskracht', dat gaat over de esthetische ervaring en over de doelmatigheid van de natuur, poogde Kant een brug te slaan tussen de twee eerdere kritieken.

Vooral deze derde kritiek is de laatste tijd weer volop in de belangstelling gekomen. Dat blijkt ook uit de bundel 'Een hedendaagse Kant'. Volgens de ondertitel gaat het boek over de invloed van Kant op hedendaagse denkers, maar meer dan de helft ervan bestaat uit inleidingen tot en beschouwingen over Kants eigen werk. Die zijn trouwens zeer de moeite waard; met name de 'dwarse lezing' van 'Kritiek van de oordeelskracht' door Gernot Bohme vond ik boeiend en inspirerend. Jammer is dat van de hedendaagse filosofen die door Kant zijn beïnvloed, alleen Lyotard en Derrida worden behandeld. Waarom niet wat meer filosofen, zoals Foucault en Rorty, die volgens de omslagtekst toch ook teruggrijpen op Kant? Met alle respect voor de wijze waarop de kantiaanse invloeden op Lyotard en Derrida worden uiteengezet, de betreffende artikelen zijn toch minder helder en overzichtelijk dan de overige. Dat ligt niet aan de auteurs maar aan de behandelde filosofen. Kant was geen groot stilist, maar hij streefde, als zoon van de Verlichting, wel naar helderheid en begrijpelijkheid. Dat kun je van de moderne Franse filosofie helaas niet altijd zeggen.