Bach door Regers bril

recensie Na de herontdekking van J.S. Bach door Felix Mendelssohn-Bartholdy is zijn muziek niet meer weggeweest van de concertpodia. Op talloze manieren werd zij de afgelopen anderhalve eeuw geïnterpreteerd. Tegenwoordig is het streven de uitvoeringsvoorschriften zo getrouw mogelijk uit te voeren, te spelen van Urtexten of liever nog uit kopieën van het handschrift, uiteraard op de authentieke instrumenten. Vroegere generaties die Bach speelden deden dat absoluut niet. Zij stelden zich ten doel de notentekst te vertalen naar de muzikale smaak van dat moment.

Om na te gaan hoe zo'n 'ouderwetse' Bach-interpretatie geklonken heeft, dook het bekende pianoduo Wyneke Jordans en Leo van Doeselaar in de transcripties van Bachs orkest- en orgelwerken die de bekende componist en organist Max Reger omstreeks 1900 publiceerde. Die herschreef ondermeer Bachs Brandenburgse Concerten en de Orkestsuites voor piano vierhandig. Deze werken, alsmede de bekende orgeltoccata en fuga in d, zijn te vinden op de curieuze cd BACH AFTER BACH (Vanguard Classics 99142). Jordans en Van Doeselaar gebruikten hiervoor een authentieke, prachtig klinkende Steinway-vleugel uit 1897. Behalve dat Bach deze muziek natuurlijk niet voor zo'n laat-negentiende-eeuws instrument bedoelde, zijn er in deze bewerkingen nog tal van andere aspecten die voor Bach wezensvreemd zijn: Reger voegde typisch romantische legato-bogen en dynamische voorschriften toe en stoorde zich niet aan de regels zoals die ten tijde van Bach golden voor het uitvoeren van versieringen.

Voor wie Bach uitsluitend in de versies van Koopman en Leonhardt kent, klinkt deze cd ongetwijfeld vreemd. Maar voor wie ook wel eens naar piano-uitvoeringen van Bachs klavecimbelwerken luistert, of wie Bach zelf op de piano speelt, klinkt het al minder anachronistisch. Hoe dan ook spelen Jordans en Van Doeselaar gaaf, muzikantesk en sprankelend. Daarom is deze cd veel meer dan een curiosum.