Bommen tegen de moderne tijd

recensie Freedom Club. Het Unabombermanifest. Ravijn, Amsterdam; 125 blz. - ¿ 14,90.

Unabomber is de codenaam van de dader van zestien bomaanslagen in de Verenigde Staten, die sinds 1978 zijn gepleegd. Het manifest is van begin tot eind een aanklacht tegen de moderne industriële samenleving. Technologie berooft de mens van zijn vrijheid van handelen, het revolutionaire doel is het terugveroveren van de vrijheid door vernietiging van de technologie, zo kan de inhoud worden samengevat.

In het bipolaire wereldbeeld van de auteur(s) is er slechts een alternatief: het geromantiserde beeld van de pre-industriële Arcadia. Afgaande op de inhoud is het onbegrijpelijk dat het manifest in de VS zo veel aandacht heeft getrokken. Het is niet meer dan een samenraapsel van de maatschappijkritiek uit de jaren zestig. Menig auteur uit die tijd heeft heel wat meer te vertellen als het gaat om technologiekritiek, systeem-afhankelijkheid, massamanipulatie en de moderne comsumptiemaatschappij.

Het enige wat het manifest interessant maakt is het antwoord op de vraag: waarom pleegt een romantisch idealist bomaanslagen? Het bipolaire wereldbeeld sluit elk compromis met de bestaande samenleving uit, daarom moet hij vernietigd worden. De linkse beweging deugt niet, want die verdedigt de bestaande orde te veel. Verder zal de revolutie gedragen moeten worden door een kleine elite: het volk is gemanipuleerd. Die elite zal pas de macht moeten grijpen wanneer het bestaande systeem voldoende ontregeld is, vandaar de bomaanslagen. Erg origineel is deze benadering ook al niet, getuige de Italiaanse Brigata Rossa en het Duitse Rote Armee Fraktion, die er in de jaren zeventig soortgelijke praktijken op na hielden. Het Unabomber-manifest is een pover en gedateerd document.