Cd-rom vol uitvindingen, zonder vuur

recensie In de verpakking ziet 'Uitvindingen 3D' er veelbelovend uit. Twee cd-roms met de belangrijkste technische ontdekkingen vanaf de oertijd tot nu. Van de hefboom tot en met het Marswagentje van Nasa, alles wordt uitgelegd met illustraties en in veel gevallen met bewegende beelden. En het mooie is dat je er niet eens een heel snelle computer voor nodig hebt. Maar eenmaal geïnstalleerd valt 'Uitvindingen 3D' best wel tegen. De twee schijven blijken toch niet zo'n uitputtend naslagwerk te bevatten. Sterker nog, de twee cd-roms lijken identiek. Beide bevatten hetzelfde installatieprogramma en het maakt niet uit welke van de twee je gebruikt. Volgens een woordvoerster van de uitgeverij is dat omdat programma en animaties net niet op een schijfje pasten. Dus dan maar twee, met een flinke overlap.

Vreemd genoeg staat dat nergens vermeld. Op de doos staat alleen '2 cd-roms' en dan verwacht je toch een uitgebreide encyclopedie.

En heel erg uitgebreid is 'Uitvindingen 3D' niet. Op de kwaliteit van de plaatjes en animaties is weinig aan te merken, maar de inhoud is nogal summier. Wat het aantal onderwerpen betreft en ook de uitleg daarbij. Zo wordt wel verteld hoe een vulpen werkt, maar over de balpen kom je niet meer te weten dan dat die in 1938 is uitgevonden. Verder ontbreken belangrijke uitvindingen als het vuur en kleding.

Maar voor zes tientjes kun je geen wetenschappelijk meesterwerk verwachten. Volgens de makers is de cd-rom geschikt voor leraren en scholieren. Om met de techniek kennis te maken. Maar als je bijvoorbeeld leest hoe een vliegtuig werkt, ga je wel twijfelen aan het pedagogische gehalte van Uitvindingen: ,,Bij de aerodynamische vlucht wordt het draagvlak relatief aan de lucht bewogen, waarbij de potentiaalstroming aan het draagvlak voorbij stroomt, maar de circulatiestroming rond het draagvlak stroomt, en wel aan de bovenkant met grotere snelheid dan eronder. Ten gevolge van de gelaagdheid van beide stromingen ontstaat aan de onderzijde een overdruk en aan de bovenzijde van het draagvlak een zogwerking, die tezamen de lift (draagkracht) bewerkstelligen.'' Geen mens begrijpt zo'n uitleg.

Maar bij het vliegtuig wordt tenminste nog iets uitgelegd. Veel andere onderwerpen worden zo flinterdun behandeld dat je er niet veel van opsteekt. Bij de fiets bijvoorbeeld geen woord over het gyroscopisch effect, dat ervoor zorgt dat je niet omvalt. En dat luchtbanden geriefelijker zijn dan banden van hout, ja dat weet iedereen al.

Al met al is Uitvindingen 3D een enorme gemiste kans. Er bestaan veel goede boeken over uitvindingen, zoals de klassieker 'Techniek in woord en beeld' van Prisma, en met die kennis moet toch ook een behoorlijke cd-rom te maken zijn. Dat is bij Uitvindingen beslist niet het geval.