'Ik wil altijd naar buiten kunnen kijken, liefst ver'

recensie Mischa de Vreede. Waar ik mee leef. Atlas, Amsterdam; 204 blz. - ¿ 34,90.

Ongeveer een kwart van het boek is verbindend commentaar, de rest is citaat of parafrase: 'Kind in kamp' is zelfs in zijn geheel overgenomen. De auteur wil de lezer vooral doen begrijpen dat een mens het verleden nooit kwijtraakt. Of dat nu uitzonderlijk is of 'gewoon', het bepaalt je relaties tot anderen, je manier van omgaan met de dingen. Ze beschrijft de kleine en grote voorvallen die haar leven - gedachten, gevoelens, gedrag - tot in dit heden kleuren. De wat relativerende toon maakt haar persoonlijke geschiedenis tot een algemeen menselijke: “Ik stel me graag op bij een raam, wil altijd naar buiten kunnen kijken, liefst ver. Ik ga liefst dicht bij een uitgang zitten en ik heb een hekel aan gedrang en aan muren om me heen. Maar deze gematigde vorm van claustrofobie had ik ook kunnen oplopen wanneer ik op een kloosterschool had gezeten.”