Aaibare boeren en nuttig-harde cijfers

recensie Een minister van landbouw moet eigenlijk uit het boerenmilieu komen, vinden vele boeren, en vaak vinden ze hetzelfde van journalisten die over landbouw schrijven. Maar in een sector die zo ingrijpend verandert, bieden ervaringen uit het verleden weinig houvast. Ze helpen wel om het denken van boeren te begrijpen en om aan te tonen dat er logische lijnen lopen van het boerenleven vroeger naar het boerenleven nu. Maar om conclusies te trekken, om in kaart te brengen hoe de boer zich hier en nu verhoudt tot zijn maatschappelijke omgeving, is afstand nodig. In 'Het platteland' vindt Volkskrant-journalist Sietse van der Hoek in die complexe situatie heel goed zijn weg.

Van der Hoek is een boerenzoon uit Groningen, en hij deed in de eerste plaats verslaggeverswerk. Hij laat boeren aan het woord over wat hen beweegt. De teksten zijn vlot, met in staccato gestelde observaties als belangrijkste stijlmiddel, en ze geven de boer en zijn familie geregeld wat aaibaarheid. Soms klinkt er zelfs wat nostalgie door, maar lang laat Van der Hoek dat nooit duren. Grijze kaders met koele cijfers en verhelderende feiten bieden een tegenwicht aan de keukentafelpraat.

De schaduwkanten van de landbouw komen vooral aan bod in de beschrijving van het door varkenshouderijen gedomineerde Ysselstein. Van der Hoek haalt de vergelijking aan die de zanger Robert Long ooit maakte tussen de intensieve varkenshouderij en een concentratiekamp, en doet daar zelf nog een schepje bovenop. Zo neemt hij stelling en niet alleen als Groningse boerenzoon, want die heeft even makkelijk praten als iedere andere burger.