Hofprediker Gerretsen worstelde met de theologie

recensie Waarom hofprediker J. H. Gerretsen bij de doopdienst van prinses Juliana in 1909 uitgerekend het evangeliefragment over de gestorven jongeling van Nain had gekozen ontging velen van de aanwezigen. Ze maakten het niet mee dat “wij zijn opgegaan om Prinses Juliana te begraven”. Maar Gerretsen was geen man voor stichtelijke praatjes voor de vaak, hij was een worstelende theoloog, wiens bewaarde preken en brieven doorwrochte traktaten zijn.

Gerretsen hoort tot de tweede generatie hervormde theologen van de zogeheten ethische richting, die was ingeslagen door mannen als J. H. Gunning jr. en D. Chantepie de la Saussaye. Op zijn beurt beïnvloedde Gerretsen de theoloog en latere minister van onderwijs G. van der Leeuw. En om aan al die namen van lang geleden er nog eentje toe te voegen: de in protestantse kringen indertijd vermaarde schrijfster Wilma (Willemina Vermaat) was zijn nicht en hij was ook haar pastor in haar jaren van crisis.

Ds. Antonides uit Ter Borg heeft een biografie geschreven over leven, maar toch vooral werk en denken van Gerretsen, met uitvoerige citaten uit diens geschriften. Echt voor de liefhebber, want het gaat er stevig aan toe, over de rechtvaardigmaking, de imputatie, Schriftkritiek, de Heilige Geest, de verhouding moraal-religie. Bovendien schrijft ds. Antonides zelf al even gedragen en wijdlopig als Gerretsen naar de stijl van honderd jaar geleden. Een naamregister ontbreekt.