Nomaden hebben weinig waarde in modern Turkije

recensie “Als ik niet zoveel leed had gezien, zou ik veel beter geschreven hebben. Wie beweertdat het lijden goede boeken of verhalen doet ontstaan? Schrijven onder deze omstandigheden is net schrijven in de hel. Mijn hele leven is zo geweest.”

Deze woorden sprak de winnaar van de Vredesprijs van dit jaar, Yasar Kemal. In Turkije is hij voor velen een soort held, omdat hij openlijk tegen de mensonterende situaties in zijn land strijdt. Is het niet met de pen, dan wel met de mond.

Om deze reden moest Kemal - die als enige Turkse schrijver een serieuze kans maakt op de Nobelprijs voor literatuur - diverse keren voor de rechtbank verschijnen vanwege zijn uitspraken. En dat terwijl hij eigenlijk maar één ding wil: mensenrechten én schrijven zonder censuur over de dagelijkse werkelijkheid van de alledaagse mensen. Hoe bitter en verontrustend die werkelijkheid soms ook is.

In 'Het lied van de duizend stieren' beschrijft Kemal de langzame ondergang van de Karacullu-nomaden uit het gebied rond Adana en Cukurova (Zuid-Turkije). De leden van de Karacullu-stam trekken al eeuwen van de bergen naar de lager gelegen gebieden om hun winterkamp op te slaan. Maar de beschaving rukt op en de nomaden zien hun weigronden bebouwd en bestraat worden. De Karacullu's zijn wanhopig, maar uiteindelijk wint de beschaving het.

De ondergang van tradities, verloren gaande waarden en normen, het lijden van de kleine man zijn onderwerpen die Kemal in zijn boeken behandelt. HIj verwierf internationale faam met 'Memed mijn havik', 'De gewraakte zeeman' en 'De legende van Ararat.' Wat Kemal groot maakt is zijn taalgebruik. Hij wordt terecht gelauwerd voor zijn beeldende beschrijvingen en zijn melodieuze zinnen. Geen enkele boek van Kemal is daarom middelmatig te noemen, want waar het ook over gaat, het laat je niet onberoerd. 'Het lied van de duizend stieren' is een van zijn mooiste werken. Zeker een aanwinst voor iedere boekliefhebber en een goede kennismaking voor degene die Kemal nog niet kent.