Amsterdam in de ogen van Henneman en K. Schippers

recensie Noord-Holland in Proza, Poëzie en Prenten. Licht en water zijn mijn moedergrond . . . Culturele Raad Noord-Holland/ Stichting Uitgeverij Noord-Holland; gebonden, 295 blz. - ¿ 69,50.

Het levert, laat ik dat meteen zeggen, van de kant van de schrijvers herkenbaarder werk op dan van de kant van de kunstenaars, maar dat ligt voor de hand, want schrijvers zullen bij deze opdracht eerder verhalen of gedichten maken met een herinneringskarakter, terwijl schilders hun eigen beeldende signatuur, die dikwijls weinig met de realiteit uitstaande heeft, niet graag verloochenen.

Het idee is: schrijver levert tekst, kunstenaar levert beeld. Zo ontfermt zich over Noorder-Koggenland de tekenaar Peter van Straaten, die ruim tien jaar in Twisk heeft gewoond, en de auteur Robert Anker, die is geboren in Oostwoud, allebei dorpjes die nu zijn opgegaan in de gemeente Noorder-Koggenland. Nicolaas Matsier, geboren in Krommenie, nu Zaanstad, herinnert zich het een en ander, net iets anders en uitvoeriger dan in zijn roman 'Gesloten huis'; Peter Louman, die in Assendelft zijn atelier heeft, geeft zijn eigen visie in de begeleidende prent op Zaanstad als een industrieel gebied met agrarische omgeving. Beide kunstuitingen sluiten dus weinig op elkaar aan, behalve dat ze betrekking hebben op ervaringen opgedaan ongeveer dezelfde plaats. Zo zijn er tientallen koppels die het hele mozaïek van gemeentes van Noord-Holland bestrijken: (Amsterdam) K. Schippers - Jeroen Henneman, (Haarlemmerliede) Hans Plomp - Frank Lodeizen, (Hilversum) Kees van Kooten - Marian Plug, (Purmerend) Gerrit Krol - David Groot (wel degelijk een mooie illustratie bij Krol). De afrondende beweging werd overgelaten aan Peter Bes en Gerrit Kouwenaar, zij mochten over de gehele provincie etsen en dichten, wat bij Kouwenaar leidde tot het gedicht 'station hembrug': “soms ziet men helder wat al donker is / en zit men even heelhuids in zijn vlees, er is / geen boom gerooid, geen woord gepleegd, men zet / de klok terug, station hembrug.”

Een begerenswaardige uitgave, niet zozeer vanwege de samenwerking tussen beeldende en literaire kunst, maar om de teksten, alsmede de persoonsbeschrijvingen plus opmerkingen die men maakt over de betreffende plek, en de beelden, die samen getuigen van een heel diverse verwerking van de provincie. Kees Fens leidt het boek in met een prachtige tekst over Jisp, dat voor hem het middelpunt is van Noord-Holland.