Geen flauwekul en geinig

,,Fotograferen is net zoiets als ademhalen: het hoort erbij.'' Jutka Rona (66) praat over de grote liefde in haar leven. Want of het nou over de eerste jaren van haar leven in Hongarije gaat, over haar joodse ouders of over de drie relaties die ze had: fotografie is de rode draad in het portret dat Corinne van den Hoeven van Rona maakte.

Jutka Rona vluchtte op tweejarige leeftijd met haar moeder en zusje voor het fascistische regime in Hongarije naar Nederland. Haar vader, een journalist, was al eerder naar Amsterdam gekomen. Rona: ,,Schrijven was natuurlijk een probleem voor mijn vader, omdat hij alleen Hongaars kon. Net als veel anderen, is hij toen begonnen met plaatjes omdat je je daarbij niet verstaanbaar hoeft te maken.''

Het fotograferen legde vader Rona geen windeieren: hij richtte het persbureau ABC-Press op. De interesse van de jonge Rona was al snel gewekt. En hoewel ze op het gymnasium uitblonk in scheikunde en een carrière in de medicijnen of de biochemie voor de hand lag, was fotografie het beroep van haar keuze. Tot verdriet van haar vader.

,,Ik mocht niet naar de kunstnijverheidschool. Daarom ben ik op jonge leeftijd eerst naar het buitenland gegaan en daarna snel getrouwd.'' Want Rona was vastbesloten: Ze moest en zou fotografe worden.

Inmiddels is Jutka Rona een autoriteit op het gebied van portretfotografie. Ze vertelt: ,,Als je mensen fotografeert waar je niets van weet, moet je iets ontdekken wat ze interesseert, waardoor de geroutineerde blik uit hun ogen verdwijnt.'' Maar ook in het theater legde ze wat er op het podium gebeurde vast op de gevoelige plaat. Onlangs maakte Rona bovendien twee fotoboeken. 'Op je tenen lopen', over de dodelijke ziekte van Duchenne en 'Het denkbeeldig leven'. Daarvoor ging zij in Hongarije op zoek naar het leven dat ze zou hebben geleid als ze in haar vaderland was blijven wonen. Haar zoektocht leverde een boek op met acht denkbeeldige vrienden, gefotografeerd in hun dagelijks leven.

'Een leven lang' is zorgvuldig opgebouwd. Toch is dat niet wat de radiodocumentaire de moeite van het luisteren waard maakt. Dat is vooral te danken aan het bewogen leven van de geïnterviewde en de manier waarop ze daarover vertelt. Of zoals de psycholoog Nico Frijda, een goede vriend van Jutka Rona, zegt: ,,Het is een feest om met elkaar samen te zijn. Jutka is een vriendin, integer, geen flauwekul en wel heel geinig.''