Van Oort krijgt pepermuntjes-kauwende toeristen stil

recensie ,,Waarom speelt die man op dat vreemde instrument? Je kunt het amper horen'', zegt een van de vele buitenlandse bezoekers van het Concertgebouw nadat hij Bart van Oort op een fortepiano heeft horen spelen. ,,Is this normal in Amsterdam?''

Wat doe je als toerist als je een paar avonden in een vreemde stad moet doorbrengen en het weer te onbestendig is voor een terras? Dan ga je een avondje naar het Concertgebouw, waar het warm en droog is. Haydn en Mozart vermeldt het programma, dat is dus altijd goed.

Het is te hopen dat de bezoekers dinsdag- en donderdagavond tussen het bladeren, praten en hoesten door de gelegenheid hadden te luisteren naar het gebodene, want zowel het Nederlands Blazers Ensemble op dinsdag als Musica Classica op donderdag lieten prachtige dingen horen.

Het Nederlands Blazers Ensemble stort zich doorgaans op de meest uiteenlopende hedendaagse componisten, maar combineert dat zonder problemen met een Mozart, Haydn of Beethoven. Zo ook dinsdag, toen zij de 'Self-laudatory hymn of Inanna and her omnipotence' van Michael Nyman, gezongen door countertenor Michael Chance, in een sandwich van Haydn en Mozart stopten.

Haydn schreef zijn 92ste symfonie, bekend onder de naam 'Oxford', voor een -voor die tijd- groot orkest en een openbaar concert, zoals die toen in Londen in opkomst waren. Het Nederlands Blazers Ensemble koos voor een bewerking van Haydns tijdgenoot Joseph Triebensee voor negen blazers, een contrabas en een paukenist. Daardoor ontstond een uiterst transparante versie, die bovendien vederlicht en sprankelend werd gespeeld. Ook Mozarts Serenade in Bes 'Gran partita' klonk zo helder, al was de bezetting groter. Het ensemble zorgde in de langzame delen voor lyrische momenten, vooral door het subtiele spel van hoboist Bart Schneemann, en voor feestelijke muziek aan het slot.

De ode van godin Inanna (een belangrijke godin uit de oude Sumerische cultuur) aan zichzelf is een merkwaardig geval. Het stuk, dat grotendeels gebaseerd is op herhaalde motiefjes en gregoriaans aandoende muzikale lijnen, begint mysterieus, als de blazers net naast de tonen van Michael Chance intoneren, maar eindigt als een brallerige uiting van grootheidswaanzin. Veel leuker was de toegift die Chance zong, Purcells 'Cold genius song' in een bewerking van Steve Martland, waarin Chance en hoornisten Wendy Leliveld en Dick Verhoef om de beurt het geluid van een jankende hond probeerden na te doen. Eerste prijs voor de hoornisten.

Musica Classica bestaat uit 22 oude-muziekexperts van het orthodoxe soort: geen spatje vibrato te horen. Maar muziek maken doen ze onder leiding van Jaap ter Linden met hart en ziel. Ter Linden liet de muziek in de 26ste symfonie van Haydn voortdurend stromen, van spannende, heftige passages naar vervoerende, liefdevolle momenten. Zo'n eensgezinde beweeglijkheid kan een groot symfonie-orkest nooit bereiken. Ook Mozarts symfonie nr. 40 werd muziek van vlees en bloed met een duizelingwekkend snel en licht allegro als slot.

Musica Classica begeleidde ook de sopraan Suzie le Blanc in aria's van Haydn en Mozart. Le Blanc heeft een heldere, lichte stem die klinkt als een glazen klokje, maar dat was donderdagavond niet voldoende om te boeien. Haar liefdesverdriet en geflirt overtuigden niet.

De mooiste momenten van de avond kwamen van fortepianist Bart van Oort. Zijn inzet van het Adagio van Mozarts pianoconcert KV 488 was zo wonderschoon dat alle pepermuntjes kauwende toeristen op slag stil waren. Met zijn pianissimo en eenvoudige, pure aanpak maakte hij overtuigend duidelijk waarom hij de fortepiano prefereert boven een Steinway.