Smakelijk nepeten

Het gerecht is nep en staat in een glazen vitrine. En toch verbeeld je je vaag de lucht te ruiken van het dampende spiegelei bovenop het bergje noedels. Voor iemand die eieren verafschuwt is het snel doorlopen geblazen naar de volgende vitrine, waar smakelijke toetjes staan opgesteld van yoghurt, kwark en ijs. Voor wie meer van hartig houdt, zijn er kipsateetjes, hamburgers en hotdogs, maar die zien er zo plasticachtig uit dat je je ineens realiseert dat ze er in het echt ook niet uitzien. Een wereld van verschil daarmee zijn de tientallen soorten sushi en sashimi, beeldschone eenhapsgerechtjes van rauwe vis. Je zou er zo een paar willen weghappen of ze als kunstobject in de keuken neerzetten.

In Japan zijn ze ware meesters in het maken van food-samples: gerechten van plastic of keramiek die bedrieglijk echt ogen en zijn bedoeld om de eetlust op te wekken. In bijna ieder restaurant in Japan, waar door de eeuwen heen het kopiëren tot kunst is verheven, staat een vitrine waarin de aangeboden gerechten zo smakelijk mogelijk staan uitgestald. Niet alleen in sushibars, ijssalons en exclusieve restaurants kun je gaan voor'proeven' bij zo'n vitrine. Ook de Japanse vestigingen van McDonald's en Kentucky Fried Chicken hebben nepexemplaren van hun snelle happen uitgestald. Naast topkoks kent Japan tegenwoordig ook bekende food-artists die zelfs wedstrijden houden in het maken van de mooiste replica's.

Op een tentoonstelling in de Kunsthal in Rotterdam zijn meer dan honderd van deze nepgerechten te zien. Hoewel westerse gerechten niet ontbreken naast de tientallen soorten sushi en sashimi en tempura van in beslag gefrituurde groenten, zal de bezoeker in de Kunsthal vergeefs zoeken naar een oer-Nederlandse andijvieprak of stamppot. In de Japanse keuken, waarin alles zo puur en vers mogelijk moet zijn en een maaltijd minimaal drie bijgerechten (in aparte schalen opgediend) telt, is het onbestaanbaar dat je meerdere gerechten op één bord prakt. Ook de bruine boterham met kaas ontbreekt, al ligt er wel een sandwich -die niet tot eten noodt. Maar brood is gewoon heel moeilijk te kopiëren.