Op de grens van pin-up en Donald Duck

recensie In een pastelkleurige Barbie-kamer kijkt een meisje met een poppengezicht strak voor zich uit. De kamer van een jonge tennisheld doet denken aan een sportwinkel en in een kamer vol rommel ligt een vrolijke jongen met een koptelefoon op in bed. De expositie 'Van Playmobil tot Playmate' in het Dudok Centrum voor bouwkunst en architectuur in Hilversum laat interieurfoto's zien van de kamers van bijna-pubers.

Reclame- en interieurfotograaf Louis Lemaire kwam op het idee voor de expositie door de kamer van zijn elfjarige zoon David. Lemaire: ,,Zijn kamer laat goed zien in welke leeftijdsfase hij zich bevindt, op de grens van kind en puber. Posters van een naakte Demi Moore hangt hij zonder gêne op naast een prent van Paulus de Boskabouter en plaatjes uit de Donald Duck. Op die leeftijd staan kinderen met één been nog in de wereld van poppen en playmobil, en met het andere been staan ze al in de wereld van popsterren en playmates. Dat idee maakte me nieuwsgierig naar de kamers van andere kinderen tussen de tien en de twaalf jaar. Ik heb gevraagd of ik bij vrienden van David en kinderen van kennissen thuis foto's mocht komen maken. Daarbij heb ik hen bezworen om vooral niets op te ruimen, zodat ik met de interieurfoto's een realistisch beeld neer kon zetten. De foto's komen zo tegemoet aan de neiging om bij iemand naar binnen te gluren. Om ook kamers van kinderen buiten mijn kennissenkring te kunnen fotograferen, heb ik dat zelf letterlijk gedaan. Zo heb ik de 'onderwaterkamer', een blauwe kamer vol vissen, ontdekt toen ik over straat liep en door een raam naar binnen keek. Ik heb gewoon aangebeld en gevraagd of ik foto's mocht komen maken. Dat vond de bewoonster nog goed ook. 'Ja hoor, kom maar binnen', zei ze tot mijn verbazing.''

In het Dudok Centrum, dat zich in de kelder van het door Dudok ontworpen Hiversumse Raadhuis bevindt, hangen de grote vierkante foto's van Lemaire in twee lange rijen in een gang. Naast strak ingerichte kamers in een bepaalde stijl -'Barbie', 'sport' of 'nostalgisch'- zijn gezellige, overvolle rommelkamers te zien, maar ook een enkele kamer die zo kaal is, dat het geen kinderkamer lijkt. In elk van de foto's gaat de aandacht uit naar de bewoner, die op verzoek van de fotograaf zelf een favoriete plek heeft gekozen. De een zit sereen op een bed, een ander kijkt studieus in een schoolboek en een derde staat trots midden in zijn kamer.

Lemaire: ,,Bij het maken van de foto heeft zij lang getwijfeld of ze nu wel of niet de boa, die rond haar spiegel hangt, om haar schouders zou doen.''

De een lijkt al wat volwassener dan de ander. Het meisje Carola dat haar kamer heeft ingericht als een roze en lichtblauw Barbiehuis verkeert nog hevig in het poppenstadium, terwijl de jonge sportheld Ahmed met een tentoonstelling van tennisrackets en sportpetjes al op zijn komende carrière vooruitloopt.

De gefotografeerde kamers met bewoner geven een mooi beeld van de belevingswereld en het karakter van de kinderen. Een beetje schrijnend lijkt het leven van het meisje dat chagrijnig voor zich uit staart in een kaal vertrek, ingericht met een paar eigenaardig aandoende spulletjes. De jongen die boven de timmerwerkplaats van zijn vader een kamertje op een entresol heeft ingericht, lijkt een beetje nijdig over het gebrek aan ruimte. Maar de meeste kinderen kijken alsof ze trots zijn op hun kamer en zijn omringd door bergen speelgoed. Naast de selectie van Lemaire hangen ook de interieurfoto's van een viertal Gooise kinderkamers. De twaalfjarige Casper-Jan, helemaal op 'zijn Goois' met blauwe pullover en witte kraag, heeft zijn schoolboek met Latijnse teksten goed in het zicht gelegd.

Als geheel geeft de expositie een mooi tijdsbeeld. Lemaire: ,,Wat mij vooral opvalt is het feit dat kinderen van nu bijna allemaal een eigen kamer hebben. Het lijkt nog maar zelden voor te komen dat ze die moeten delen met broertjes en zusjes. En het is echt hun plek, waar ouders zich niet te veel mee bemoeien en waar ze hun eigen gang kunnen gaan. En een computer, een televisie of een stereo-installatie op een kinderkamer zijn bepaald geen uitzondering meer.'' Voor de kinderen lijkt het echter nog niet genoeg. Op tekeningen van hun 'droomkamer' staan een zwembad, een biljarttafel en hokken en stallen voor huisdieren en paarden getekend.

Alhoewel Lemaire heeft getracht om kinderen uit diverse milieus te fotograferen, is het beeld wat hem betreft nog niet compleet. De fotograaf is nieuwsgierig naar het beeld dat een vergelijkbare foto-expositie met de kamers van allochtone kinderen in Nederland op zal leveren.