Broodbezorgende 'opa' verdient meer zendtijd

recensie Wie in Tilburg aan de onderkant van de samenleving bungelt kan rekenen op de steun van 'opa' Gerrit Poels (70). Deze ex-pater brengt brood langs nooddruftigen en staat hen met raad en daad bij.

Documentairemaakster Mercedes Stalenhoef volgde Poels in de feestmaand december en legt in 'Het andere gezicht' (vanavond bij de Ikon) een sterk accent op het rondbrengen van brood. Daarmee wekt ze de indruk dat Poels' werk zich daartoe beperkt. Dat is niet zo, weet ook Stalenhoef. ,,Ik moest een film maken van 24 minuten. Meer tijd kreeg ik niet. Ik had liever de dubbele tijd gehad. Nu heb ik een keuze moeten maken en dan kun je geen volledig verhaal maken.''

Zo blijft bijvoorbeeld de vraag onbeantwoord waarom Poels ooit zijn pij aan de wilgen hing. Was dat alleen omdat hij een vrouw ontmoette (waarmee hij later huwde) of omdat hij teleurgesteld was in het instituut kerk? Ligt het antwoord wellicht in zijn opmerking dat je als mens je naaste moet bijstaan en concrete steun moet bieden, omdat de hulp anders in het luchtledige blijft hangen?

Dat wordt niet duidelijk. Zoals ook de context waarin de pater opereert onbelicht blijft. Die is veel breder dan uit de documentaire blijkt. Zo richtte hij eind jaren zestig 'Huize Poels' op, waarin de verlorenen van de maatschappij terecht konden. Het opvanghuis bestaat nog steeds, maar Poels stapte er begin jaren negentig uit.

Hij geeft tegenwoordig ook geld. Dat is aardig. Maar betaalt hij dat uit eigen zak, van zijn aow? Niet dus. Rond de ex-pater zijn verschillende stichtingen opgetuigd die met giften van particulieren de armen in Tilburg financieel bijstaan. Prachtig natuurlijk, maar het komt niet aan bod in de documentaire. Beperkte zendtijd is er dus volgens de documentairemaakster de oorzaak van dat het beeld niet compleet is. Dat is jammer, want de ex-pater verdient meer, vindt ook Stalenhoef. Ondanks die beperking vond zij het toch nodig om het portret te maken. ,,Ik ben getroffen door zijn drijfveer om armen te willen helpen zonder daarvoor iets terug te krijgen. In Nederland lijkt het alsof we rijk zijn, maar er is nog veel armoe. Tijdens het filmen kwamen we bij gezinnen waar drie keer per dag brood wordt gegeten. Domweg omdat er geen geld is.''

Dagelijks rijdt Poels zo'n vijftig kilometer om bij honderd adressen brood af te leveren. Het stelt de discussie die bisschop Muskens in 1996 aanzwengelde over armoe toch in een ander daglicht. De armen mochten van Muskens brood stelen. En dat terwijl elders in het bisdom Breda een ex-medewerker brood van vrijgevige bakkers uitdeelde.