Liever jonge oosterse, dan oude westerse filmmakers

recensie De vishaakjes uit de Koreaanse film 'Seom' (Het eiland) -die door een man worden ingeslikt en door een vrouw in haar vagina worden gepropt- spoken sinds gisteren over het Lido. De in warmte en water gedompelde sinistere film over een man en een vrouw die leven op verschillende vissersvlotjes op een meer in Korea en die elkaar tussen het vissen door versieren, dodelijk verwonden en weer oplappen, schept zelf ook weer spookverhalen. Een toeschouwer moest al brakend worden afgevoerd, de rest greep op zijn minst naar de maag.

Dat de globalisering niet automatisch tot universeel begrip leidt, bleek ook uit de tegelijk bewonderende, bevreemde en geschokte reacties op 'Seom' op de persconferentie gistermorgen.

Een meneer informeerde of regisseur Kim Ki-Duk niet bang was dat de heftige emotionele reacties op de gruwelincidenten in zijn film mensen zouden verhinderen om er verder over na te denken, en een vrouw vroeg of het weer terug in het water gooien van die zwaar verminkte vis nu zo noodzakelijk was geweest. Het was een beetje als aan Laurel en Hardy vragen of het ook zonder slapstick kon.

,,Mijn film is een verhaal over wanhoop, over eenzaamheid'', aldus de te midden van alle spraakverwarring onaangedane regisseur. ,,De existentiële eenzaamheid die ook een ontmoeting tussen twee mensen niet kan oplossen.'' Als je het intense 'Seom' bekijkt is het ook niet zozeer het geweld als wel dat wat erachter zit, wat je bevreemdt. Het isolement van de man en de vrouw die gluren, vechten en vrijen, maar niet praten, herinnert aan andere Aziatische films zoals de films van de Taiwanees Tsai Ming-Liang, al is Ki-Duks film niet realistisch, luchtiger, en in extremiteit vaak zelfs grappig. 'Seom' is een combinatie van horror en melodrama. Het eindeloze groenige meer met daarop verloren de vrolijk gekleurde houten vissersvlotjes, de regen, de man, de vrouw, en natuurlijk de vishaakjes, blijven je nog lang bij.

Door als eerste film controversieel te zijn beantwoordt Kim Ki-Duks 'Seom' wel aan het vermoeden hier dat de meest oorspronkelijke films van dit festival van jonge mannen uit het Oosten zullen zijn. En gelukkig maar, want de oude mannen uit het Westen stellen vooralsnog teleur.

Robert Altman dingt mee naar een Gouden Leeuw met zijn 'Dr.T. and the women' en het is moeilijk te geloven dat deze 'liefdesbrief aan de vrouwen van Texas', zoals de regisseur zelf zijn film omschrijft, afkomstig is van dezelfde regisseur als het inmiddels legendarische 'Short Cuts'. Richard Gere speelt Dr. T., een gynaecoloog die in diepe crisis geraakt omdat er te veel Texaanse vrouwen in zijn leven zijn. Begrijpelijk, want een dag in Dr.T.' s kakelende kippenhok en je zou gelijk Farah Fawcett in de film wel naakt in de fontein willen springen. Met zijn reeks van vrouwelijke sterren die allemaal druk zijn met kwalen, kapsels en kleren, heeft Altman vergeefs een variatie beoogd op de Hollywood-klassieker 'The Women'.

En hoewel Altman ook nu weer lijkt te hebben gezocht naar een jazzy, rythmische montage is 'Dr.T & the women' een malle kakofonie van gekwek en gekwetter geworden, vergeleken waarmee de filmboulevard op het Lido een oase van rust is en het spookmeer in Korea een wonder van stilte.