Spannende Sjostakowitsj en Kodály van Wispelwey

recensie Allesvreter Pieter Wispelwey heeft nog maar net Bachs gambasonates op cd gezet of er komt alweer een nieuwe cd van deze cellist uit: ditmaal met werken uit de twintigste eeuw (Channel Classics CCS 15398).

Samen met het Australian Chamber Orchestra onder leiding van Richard Tognetti speelt hij het eerste celloconcert van Sjostakowitsj. Daarna vervolgt hij met de sonate voor cello solo opus 8 van Kodály.

Het celloconcert is een belangrijk werk in het oeuvre van Sjostakowitsj. Het opvallende beginthema (drie korte en een lange noot) komt ook voor in zijn 'autobiografische' achtste strijkkwartet.

Wispelwey en het Australian Chamber Orchestra spelen het eerste deel tamelijk langzaam, maar weten toch een enorme intensiteit op te bouwen. Niet door de donkerte en dramatiek in het werk te benadrukken, maar door het licht, scherp en sarcastisch te laten klinken. Het laatste deel, na de cadens die Wispelwey prachtig speelt, spelen zij wel snel, wat door het contrast met de eerdere delen extra spannend klinkt.

Wispelwey moet zich bij het Australian Chamber Orchestra -een van de toonaangevende ensembles van Australië- als een vis in het water voelen. Orkest en solist vullen elkaar door de manier van spelen aan. Beide kiezen voor een heldere, transparante manier van spelen. Het orkest klinkt minder vol en zwaar dan een gewoon orkest, niet alleen door de geringere omvang maar ook door de manier van spelen. Dat past uitstekend bij de aanpak van Wispelwey die gezwollenheid schuwt. Het resultaat is een spannend concert dat van begin tot eind boeit.

Dat geldt ook voor de solosonate van Kodály, een stuk waarvan het moeilijk voor te stellen is dat het al in 1915 is geschreven. Het lyrische stuk, met fragmenten van volksdansen in het laatste deel, is technisch en muzikaal behoorlijk lastig. Het vraagt van een cellist dat hij de luisteraar een halfuur aan zich bindt met nauwelijks meer dan een melodie en twee te laag gestemde snaren als begeleiding. Door de intense en persoonlijke manier van spelen, die zo kenmerkend voor hem is, is Wispelwey de ideale ambassadeur voor dit stuk.