Preken op de Titanic

recensie Na al dat terugblikken wordt het tijd om eens vooruit te zien moet de redactie van The Tablet, het befaamde Engelse rk weekblad, gedacht hebben. En dus nodigde men een aantal auteurs uit om zijn licht te laten schijnen over de 21ste eeuw die maagdelijk voor ons ligt.

Onder hen ook Adrian Hastings, emeritus-professor in de theologie aan de universiteit van Leeds. Zijn blik in de glazen bol liegt er niet om. Het wordt allemaal kommer en kwel. Het broeikaseffect, verder toenemen van de toch al te grote wereldbevolking en een VN die het onderspit delft tegen de multinationals maken het leven er niet leuker op.

En het gaat snel, zo orakelt professor Hastings. Als de pasgeborenen de vijftig zijn gepasseerd breekt de hel los. Zij zullen, aldus Hastings, 'weer-asiel' moeten aanvragen in bijvoorbeeld Schotland omdat hun eigen land voor een groot deel door de zee is verzwolgen. Net als de Malediven, het merendeel van Bangladesj, heel Flordida en de Mississippi-delta, de Engelse Fens en een hele serie andere gebieden.

Wellicht dat de Nachtwacht, meegenomen door vluchtelingen uit het ondergelopen Amsterdam, de Schotse emigratiedienst weet te vermurwen. Maar Hastings heeft er een hard hoofd in dat de Schotten bereid zullen zijn om twee miljoen door het water verdreven Hollanders op te nemen. 'Eigen volk eerst. Dat geldt ook voor de andere hogergelegen Europese landen.

In de optiek van Hastings zullen die tevens geconfronteerd worden met volksverhuizingen uit het zuiden. Vooral uit het Midden-Oosten en Afrika. Gebieden waar juist een tekort aan water -gevolgd door hongersnood, politieke instabiliteit en oorlogen- de mensen massaal naar het westen zal stuwen. ,,Wat daar tot genocidale tegenmaatregelen gaat leiden.'

Hastings: ,,Tegen het midden van de eeuw zullen de mensen Tony Blair en zijn hele politieke generatie wereldleiders vervloeken omdat ze zo weinig hebben gedaan om het opwarmen van de atmosfeer tegen te gaan toen dat nog mogelijk was.'

De hooggeleerde roept de christenen op zich geestelijk te harden tegen de zware tijden die komen gaan en zich niet over te geven aan wanhoop. Want: ,,Zelfs (...) op het dek van de Titanic moet het Evangelie worden gepredikt'.

Eli Abrahams hoeft niet bang te zijn. Hij is te oud (75) om nog te zien of de jobstijding van Hastings ja dan nee zal uitkomen. Hij wekt niet de indruk zich er erg druk om te maken. Abrahams stond jarenlang met zijn haringkar in de hoofdstad en woont daar nu naar volle tevredenheid in het joods verpleeghuis Beth Sjalom. Het Nieuw Israelietisch Weekblad zocht hem op en trof een tevreden man. Ondanks het feit dat Abrahams als enige van zijn familie de holocaust overleefde. Alleen een nicht bleek veertig jaar later nog in leven. ,,Al die jaren had ik gedacht dat ik geen familie meer had. Wat een rijkdom om nu toch opeens een hele familie (de nicht heeft man en kinderen, cr) te hebben.'

Van 1945 tot 1973 stond Abrahams -,,nee, ik ben altijd vrijgezel gebleven, maar over die zaken praat ik liever niet'- met zijn haringkar op de hoek van het Weesperplein en de Sarphatistraat. En niet met tegenzin: ,,Ik vond het leuk te zien hoe de klanten met plezier aten en het prettig vonden om door mij te worden geholpen. Zelf ben ik niet zo'n haringliefhebber, maar ik heb de haring met liefde bewerkt'. De harde bokking was Abrahams specialiteit. Daarbij vergeleken ,,zijn die schrale bokkinkjes van nu niets'. Ook voor de makreel moest je bij hem wezen: ,,Die gerookte vis die ik had, die kun je niet meer vinden, die wordt tegenwoordig niet meer zo lekker gemaakt.'

Alwine de Vos van Steenwijk (78) heeft geen tijd om zich over de problemen van morgen zorgen te maken. Ze heeft al genoeg te stellen met de ellende van nu. Oud-diplomate (Oeso) De Vos is voorzitter van de Vierde Wereldbeweging, een internationele oecumenische organisatie die zich het lot aantrekt van de allerarmsten in onze samenleving.

In een gesprek met het Katholiek Nieuwsblad blijkt ze niet onder de indruk van de zorg die het paarse kabinet in haar vaderland voor de armen zegt te hebben, en constateert: ,,Soms komt het armoedeprobleem even boven en dan is het weer weg. Minister-president Wim Kok heeft er wel eens zin in, maar meestal niet. Ik vind het bar dat armen niet een permanente zorg zijn bij elke wet. Een arm gezin is een vraag voor de samenleving, een pijnlijke vraag.'

En zelf bevraagd over haar godsbeeld: ,,God zoals de armen ons laten zien, is God die zelf huilt, die huilt met hen (...) Dat is een God die veel meer aanspreekt dan een machtige God. Dan vraag je God niet waarom Hij niks doet. Want God huilt om Kosovo. Dan ga je er heen om te helpen.'